Την προοπτική πραγματοποίησης της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο στις αρχές του 2027 μετά από σχεδόν μισό αιώνα έθεσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας το απόγευμα της Πέμπτης στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, στο πλαίσιο της συζήτησης για το νομοσχέδιο κύρωσης των συμβάσεων μίσθωσης για έρευνες υδρογονανθράκων.

Όπως ανέφερε ο υπουργός, στόχος της κυβέρνησης είναι μέσα στους επόμενους 12 μήνες να επιχειρηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο, εφόσον ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες. Όπως σημείωσε, μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελέσει «εθνική επιτυχία», καθώς θα σηματοδοτήσει την επανεκκίνηση των ερευνών υδρογονανθράκων στη χώρα μετά από δεκαετίες.

Η παρέμβασή του έγινε στο πλαίσιο της επεξεργασίας του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την κύρωση των συμβάσεων μίσθωσης σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές της χώρας, το οποίο εισήχθη την Πέμπτη 5 Μαρτίου στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου.

Οι συμβάσεις υδρογονανθράκων – Chevron και Helleniq Energy

Οι συμβάσεις μίσθωσης έχουν ήδη υπογραφεί μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και των εταιρειών Chevron και Helleniq Energy (μέσω της Helleniq Upstream) και αφορούν την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές.

Συγκεκριμένα, πρόκειται για το μπλοκ «Α2» νοτίως της Πελοποννήσου, την περιοχή «Νότια της Πελοποννήσου», καθώς και τα μπλοκ «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2». Οι περιοχές αυτές βρίσκονται σε θαλάσσια οικόπεδα όπου προγραμματίζονται έρευνες υδρογονανθράκων σε Κρήτη και Πελοπόννησο, στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής για την αξιοποίηση πιθανών ενεργειακών πόρων.

Οι συμβάσεις αυτές αποτελούν το αντικείμενο του νομοσχεδίου που συζητείται στην κοινοβουλευτική επιτροπή, ανοίγοντας τον δρόμο για την έναρξη των ερευνών στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.

Από ενεργειακός κόμβος σε πιθανός παραγωγός φυσικού αερίου

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα επιχειρεί να κάνει ένα καθοριστικό βήμα στην ενεργειακή της στρατηγική. Όπως ανέφερε, η χώρα έχει ήδη εξελιχθεί σε αξιόπιστο ενεργειακό κόμβο στην ευρύτερη περιοχή, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και επενδύοντας σε υποδομές φυσικού αερίου τα προηγούμενα χρόνια. Στόχος πλέον είναι να τεθούν οι βάσεις ώστε η Ελλάδα να μπορέσει στο μέλλον να εξελιχθεί και σε παραγωγό φυσικού αερίου, εφόσον αποδειχθεί ότι υπάρχουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα.

Τόνισε πάντως ότι η ύπαρξη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων δεν μπορεί να προεξοφληθεί, καθώς αυτό θα κριθεί μόνο μέσα από τις ερευνητικές γεωτρήσεις.

Παράλληλα, σημείωσε ότι με την κύρωση των νέων συμβάσεων διπλασιάζονται οι περιοχές όπου πραγματοποιούνται έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα.

Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός ανέφερε ότι στο δεύτερο μισό του 2026 αναμένεται να ξεκινήσουν και οι πρώτες γεωφυσικές μελέτες από τη Chevron στις περιοχές που έχουν παραχωρηθεί για έρευνα. Πρόκειται για τις πρώτες γεωφυσικές έρευνες της Chevron στην Ελλάδα στο πλαίσιο των νέων συμβάσεων υδρογονανθράκων.

Επιτάχυνση των διαδικασιών

Ο κ. Παπασταύρου υποστήριξε ότι οι διαδικασίες προχώρησαν ταχύτερα από το συνηθισμένο, καθώς –όπως ανέφερε– συμβάσεις αυτού του τύπου συνήθως χρειάζονται περίπου 22 μήνες για να ολοκληρωθούν, ενώ στην προκειμένη περίπτωση ολοκληρώθηκαν σε περίπου 11 μήνες.

Όπως είπε, η επιτάχυνση αυτή αντανακλά τη σημασία που αποδίδει η κυβέρνηση στο συγκεκριμένο έργο, όχι ως επιτυχία μιας συγκεκριμένης πολιτικής ηγεσίας αλλά ως συνέχεια μιας διαχρονικής θεσμικής προσπάθειας που έχει ξεκινήσει τα προηγούμενα χρόνια.

«Καύσιμο – γέφυρα» το φυσικό αέριο

Απαντώντας στις κριτικές που διατυπώθηκαν για το ζήτημα της κλιματικής πολιτικής, ο υπουργός υποστήριξε ότι η αξιοποίηση του φυσικού αερίου δεν αντιβαίνει στους περιβαλλοντικούς στόχους της χώρας.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα βρίσκεται εντός του ευρωπαϊκού στόχου για μείωση των εκπομπών κατά 55% έως το 2030 και συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών-μελών που βρίσκονται εντός της απαιτούμενης πορείας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το φυσικό αέριο λειτουργεί ως «καύσιμο-γέφυρα» στο ενεργειακό μείγμα, διευκολύνοντας τη μετάβαση προς ένα πιο καθαρό ενεργειακό σύστημα.

Οι ρήτρες για έκτακτα σενάρια στις συμβάσεις

Αναφερόμενος σε επιμέρους διατάξεις των συμβάσεων, ο υπουργός εξήγησε ότι προβλέψεις όπως αυτές για ανωτέρα βία ή για ακραία σενάρια αποτελούν τυπικές νομικές πρακτικές που αφορούν την κατανομή ευθυνών και δεν συνιστούν αποδοχή ή αναγνώριση τέτοιων ενδεχομένων.
Όπως ανέφερε, οι διατάξεις αυτές αφορούν κυρίως τη διαχείριση ευθύνης και πιθανών αποζημιώσεων σε εξαιρετικές περιπτώσεις και αποτελούν συνήθη πρακτική σε διεθνείς συμβάσεις αυτού του τύπου.

Το άρθρο 30 και η κριτική για κυριαρχικά δικαιώματα

Ξεχωριστή συζήτηση προκάλεσε το άρθρο 30 των συμβάσεων, το οποίο έχει δεχθεί κριτική από την αντιπολίτευση με αναφορές ότι ενδέχεται να δημιουργεί ζητήματα που σχετίζονται με τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.

Απαντώντας στις αιτιάσεις αυτές, ο υπουργός υποστήριξε ότι πρόκειται για μια καθαρά νομική πρόβλεψη που αφορά την κατανομή ευθύνης σε περίπτωση που προκύψουν ζητήματα σχετικά με τα όρια των θαλάσσιων περιοχών.

Όπως εξήγησε, η πρόβλεψη συνδέεται με την ύπαρξη της μέσης γραμμής μεταξύ νότιας Κρήτης και Λιβύης. Σε περίπτωση που η μέση αυτή γραμμή μετακινηθεί για οποιονδήποτε λόγο, τότε ενδέχεται να επηρεαστούν και τα πλευρικά όρια των θαλάσσιων περιοχών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόβλεψη αυτή δεν συνιστά αποδοχή ή αναγνώριση ενός τέτοιου ενδεχομένου, αλλά αποτελεί τυπική νομική πρόβλεψη που αφορά την κατανομή ευθυνών σε ένα ακραίο σενάριο.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υπουργός υποστήριξε ότι η συμμετοχή μεγάλων διεθνών ενεργειακών εταιρειών στις έρευνες αποτελεί ένδειξη εμπιστοσύνης προς τη χώρα και τις προοπτικές της στον ενεργειακό τομέα.

Πένη Χαλάτση – insider.gr