Η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα στην επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας – Προτάσεις για ένα πιο σταθερό, ανταγωνιστικό και αναπτυξιακό περιβάλλον

Ένα πλαίσιο προτάσεων για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και τη Δυτική Ελλάδα, ενόψει της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης

Η 90ή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί μια σημαντική αφετηρία για τη συζήτηση γύρω από την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας.

Ο Εμπορικός & Εισαγωγικός Σύλλογος Πατρών θεωρεί χρήσιμο, σε αυτή τη συγκυρία, να μεταφέρει στην Πολιτεία τη φωνή της καθημερινής αγοράς και να καταθέσει ορισμένες προτάσεις και σκέψεις που προκύπτουν από την πραγματική λειτουργία των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Η Ελληνική οικονομία έχει διανύσει σημαντική απόσταση τα τελευταία χρόνια. Η ψηφιοποίηση της οικονομικής δραστηριότητας, η βελτίωση της φορολογικής διοίκησης, η μείωση συγκεκριμένων επιβαρύνσεων και η δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων αποτελούν βήματα που έχουν αλλάξει σημαντικά το επιχειρηματικό περιβάλλον.

Την ίδια στιγμή, η αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα.

Το κόστος λειτουργίας, η ενέργεια, η χρηματοδότηση, οι τραπεζικές και συναλλακτικές χρεώσεις, οι φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, η διαρκής ψηφιακή προσαρμογή και η αγοραστική δυνατότητα των καταναλωτών δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τη μικρομεσαία επιχείρηση.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να διασφαλιστεί η αντοχή της.

Είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε η αντοχή να μετατραπεί σε ανάπτυξη.

Η μικρομεσαία επιχείρηση δεν χρειάζεται ένα περιβάλλον ειδικής μεταχείρισης.

Χρειάζεται ένα περιβάλλον που να της επιτρέπει να λειτουργεί με κανόνες, να σχεδιάζει με μεγαλύτερη ασφάλεια, να επενδύει, να δημιουργεί θέσεις εργασίας και να κοιτάζει το μέλλον με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη.

Με αυτή τη λογική, ο Εμπορικός & Εισαγωγικός Σύλλογος Πατρών καταθέτει τις παρακάτω προτάσεις.

1. Μια δεύτερη ευκαιρία για βιώσιμες επιχειρήσεις

Η συσσώρευση οφειλών αποτελεί για αρκετές μικρές επιχειρήσεις σημαντικό περιορισμό στην προσπάθεια επιστροφής σε μια σταθερή οικονομική πορεία.

Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να εξεταστεί η δυνατότητα μιας νέας, ενιαίας και βιώσιμης ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς, με διάρκεια έως 120 δόσεις και απλούς, σταθερούς και εφαρμόσιμους κανόνες.

Μια τέτοια προσέγγιση δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επιβράβευση της ασυνέπειας, αλλά ως εργαλείο επανένταξης βιώσιμων επιχειρήσεων σε μια σταθερή και συνεπή οικονομική λειτουργία.

Η δυνατότητα μιας επιχείρησης να συνεχίσει να λειτουργεί και να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της είναι, τελικά, προς όφελος και της ίδιας και της οικονομίας.

2. Ένας επιχειρηματικός λογαριασμός που υπηρετεί την πραγματική λειτουργία

Η καθημερινή λειτουργία μιας επιχείρησης προϋποθέτει συγκεκριμένες και ανελαστικές δαπάνες: μισθοδοσία, ενοίκιο, προμηθευτές, ενέργεια, ασφαλιστικές υποχρεώσεις και λοιπές λειτουργικές ανάγκες.

Θα μπορούσε, επομένως, να εξεταστεί η θέσπιση ενός ειδικού ακατάσχετου επιχειρηματικού λογαριασμού, με σαφείς προϋποθέσεις, όρια και δικλίδες ασφαλείας.

Η λογική είναι απλή: η επιχειρηματική δραστηριότητα χρειάζεται έναν ελάχιστο λειτουργικό χώρο για να συνεχίσει να υπάρχει.

Μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τις πολιτικές ρύθμισης οφειλών και να ενισχύσει την πραγματική δυνατότητα των επιχειρήσεων να παραμένουν ενεργές και συνεπείς.

3. Φορολογία με μεγαλύτερη σύνδεση με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα

Ένα σταθερό και προβλέψιμο φορολογικό περιβάλλον αποτελεί βασική προϋπόθεση για κάθε επιχειρηματική απόφαση.

Ιδιαίτερη αξία έχει η συνεχής αξιολόγηση του φορολογικού πλαισίου που αφορά τις ατομικές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, ώστε οι φορολογικές υποχρεώσεις να συνδέονται, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, με την πραγματική οικονομική δυνατότητα της επιχείρησης.

Στο πλαίσιο αυτό, αξίζει να συνεχιστεί ο διάλογος γύρω από τις επιπτώσεις των τεκμαρτών προσδιορισμών και τις ιδιαίτερες συνθήκες που χαρακτηρίζουν τη μικρή επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ένα φορολογικό σύστημα που συνδυάζει δικαιοσύνη, απλότητα και προβλεψιμότητα δημιουργεί ισχυρότερες προϋποθέσεις για επενδύσεις και συνέπεια.

4. Λιγότερες σταθερές επιβαρύνσεις, περισσότερο διαθέσιμο επιχειρηματικό κεφάλαιο

Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος αποτέλεσε ένα θετικό βήμα για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.

Η ίδια λογική μπορεί να αποτελέσει βάση για την περαιτέρω αξιολόγηση των σταθερών επιβαρύνσεων που δεν συνδέονται άμεσα με το πραγματικό μέγεθος της οικονομικής δραστηριότητας.

Κάθε σταθερό κόστος που μειώνεται δημιουργεί, για μια μικρή επιχείρηση, έναν μικρό αλλά ουσιαστικό χώρο για επένδυση, απασχόληση και ανάπτυξη.

Ο στόχος δεν είναι απλώς ένα χαμηλότερο κόστος.

Είναι ένα απλούστερο και πιο λειτουργικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

5. Ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο ΦΠΑ για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις

Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, το διοικητικό κόστος και η πολυπλοκότητα των διαδικασιών έχουν συχνά δυσανάλογο βάρος.

Στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που παρέχει το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, θα μπορούσε να εξεταστεί η αύξηση του ορίου απαλλαγής από τον ΦΠΑ για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, έως τις 70.000 ευρώ.

Μια τέτοια προσαρμογή θα μπορούσε να απλοποιήσει τη λειτουργία των μικρότερων επιχειρήσεων και να περιορίσει το διοικητικό κόστος, χωρίς να μεταβάλλεται ο βασικός στόχος της φορολογικής συμμόρφωσης.

6. Χρηματοδότηση που να φτάνει και στη μικρή επιχείρηση

Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση αποτελεί ίσως ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία μετάβασης από την επιβίωση στην ανάπτυξη.

Χρήσιμο θα ήταν να ενισχυθούν περαιτέρω:

• τα εργαλεία μικροχρηματοδότησης,
• τα χρηματοδοτικά προϊόντα ειδικά για πολύ μικρές επιχειρήσεις,
• οι εγγυοδοτικοί μηχανισμοί,
• οι δυνατότητες χρηματοδότησης επιχειρήσεων χωρίς μεγάλη ακίνητη περιουσία,
• οι απλούστερες και ταχύτερες διαδικασίες αξιολόγησης.

Η χρηματοδότηση μιας μικρής επιχείρησης δεν είναι απαραίτητα υπόθεση εμπράγματων εξασφαλίσεων.

Μπορεί να είναι υπόθεση βιωσιμότητας, επιχειρηματικού σχεδίου, προοπτικής και ικανότητας δημιουργίας εισοδήματος και θέσεων εργασίας.

Η διεύρυνση αυτής της αντίληψης μπορεί να δώσει σε περισσότερες επιχειρήσεις τη δυνατότητα να επενδύσουν στο επόμενο βήμα.

7. Αναπτυξιακά εργαλεία σχεδιασμένα και για τις μικρές επιχειρήσεις

Οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί και εθνικοί πόροι αποτελούν σημαντική ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής επιχειρηματικότητας.

Για να αξιοποιηθούν όμως πλήρως, χρειάζεται τα προγράμματα να είναι σχεδιασμένα και με βάση την πραγματικότητα της πολύ μικρής επιχείρησης.

Αυτό σημαίνει:

• απλούστερες διαδικασίες,
• περιορισμό της γραφειοκρατίας,
• μικρότερες και πιο προσιτές απαιτήσεις συμμετοχής,
• ταχύτερη αξιολόγηση,
• σαφείς κανόνες,
• μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά των διαθέσιμων πόρων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ουσιαστική πρόσβαση των επιχειρήσεων της Περιφέρειας και της Δυτικής Ελλάδας στα αναπτυξιακά εργαλεία.

Η ανάπτυξη έχει μεγαλύτερη αξία όταν φτάνει μέχρι την πραγματική αγορά.

8. Το ενεργειακό κόστος ως πεδίο επένδυσης

Η ενέργεια αποτελεί σημαντικό μέρος του λειτουργικού κόστους μιας επιχείρησης.

Για τον λόγο αυτό, η ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως περιβαλλοντική πολιτική, αλλά και ως επενδυτική πολιτική για τη μικρομεσαία επιχείρηση.

Χρήσιμο θα ήταν να διευρυνθούν οι δυνατότητες χρηματοδότησης για:

• ενεργειακή αναβάθμιση,
• εξοικονόμηση ενέργειας,
• αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας,
• αντικατάσταση ενεργοβόρου εξοπλισμού,
• σύγχρονες τεχνολογίες μείωσης του λειτουργικού κόστους.

Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας μετατρέπεται, σε βάθος χρόνου, σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

9. Ψηφιακές συναλλαγές με μικρότερο κόστος για τη μικρή επιχείρηση

Η ψηφιοποίηση αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης οικονομίας.

POS, ταμειακά συστήματα, IRIS και λοιπές ψηφιακές εφαρμογές έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι συναλλαγές και λειτουργούν οι επιχειρήσεις.

Η μετάβαση αυτή, όμως, συνοδεύεται από κόστος εγκατάστασης, αναβάθμισης, υποστήριξης και συντήρησης.

Στο πλαίσιο αυτό, αξίζει να εξεταστούν:

• μεγαλύτερη διαφάνεια στις τραπεζικές χρεώσεις,
• περιορισμός των προμηθειών στις μικρές συναλλαγές,
• περιορισμός επαναλαμβανόμενων τελών,
• στοχευμένα εργαλεία στήριξης για τις υποχρεωτικές ψηφιακές προσαρμογές.

Η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να γίνει σύμμαχος της μικρής επιχείρησης.

Να μειώνει χρόνο και κόστος και να δημιουργεί νέες δυνατότητες — όχι να προσθέτει διαρκώς νέες επιβαρύνσεις.

10. Μια αγορά με κανόνες που ισχύουν για όλους

Η ανταγωνιστικότητα της αγοράς προϋποθέτει κανόνες που εφαρμόζονται με συνέπεια και διαφάνεια.

Η αποτελεσματική εφαρμογή του πλαισίου για εκπτώσεις, προσφορές και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές είναι σημαντική για τη διασφάλιση συνθηκών ισονομίας.

Την ίδια στιγμή, το ηλεκτρονικό εμπόριο ανοίγει νέους δρόμους για την ελληνική μικρομεσαία επιχείρηση.

Η πρόκληση είναι να μπορέσει ο μικρός έμπορος να αξιοποιήσει αυτές τις ευκαιρίες, έχοντας πρόσβαση σε τεχνογνωσία, ψηφιακά εργαλεία και κατάλληλη υποστήριξη.

Ο ανταγωνισμός δεν πρέπει να φοβίζει τη μικρή επιχείρηση.

Πρέπει να την κινητοποιεί να γίνει καλύτερη.

Αυτό προϋποθέτει όμως ένα πεδίο στο οποίο οι κανόνες είναι σαφείς και κοινοί για όλους.

11. Ισότιμοι όροι απέναντι στις εισαγωγές από τρίτες χώρες

Η εξωστρέφεια αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα της ελληνικής οικονομίας.

Η ανοιχτή αγορά, όμως, χρειάζεται κανόνες που διασφαλίζουν ότι ο ανταγωνισμός γίνεται με πραγματικά ισότιμους όρους.

Η αποτελεσματική εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων και οι κατάλληλοι έλεγχοι στα προϊόντα που εισέρχονται από τρίτες χώρες μπορούν να συμβάλουν στη διασφάλιση της ποιότητας, της ασφάλειας, της φορολογικής και τελωνειακής συμμόρφωσης.

Ο στόχος δεν είναι ο περιορισμός του εμπορίου.

Είναι η ισονομία μεταξύ εκείνων που δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά.

12. Σταθερότητα στην επαγγελματική στέγη

Η επαγγελματική στέγη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μακροπρόθεσμες παραμέτρους για τη λειτουργία μιας εμπορικής επιχείρησης.

Ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο επαγγελματικών μισθώσεων μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια του επιχειρηματικού σχεδιασμού, διασφαλίζοντας παράλληλα μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ ιδιοκτητών και επαγγελματιών.

Η σταθερότητα έχει ιδιαίτερη αξία για την αγορά.

Γιατί επιτρέπει στον επιχειρηματία να σχεδιάζει, να επενδύει στον χώρο του, να δημιουργεί σχέσεις με την πελατεία του και να βλέπει την επιχείρησή του με ορίζοντα μεγαλύτερο από το επόμενο μισθωτήριο.

13. Πάτρα και Δυτική Ελλάδα: ένας αναπτυξιακός πόλος με μεγαλύτερο ρόλο

Η Πάτρα αποτελεί σημαντικό οικονομικό, εμπορικό, τουριστικό και συγκοινωνιακό κέντρο της Δυτικής Ελλάδας.

Η γεωγραφική της θέση, οι υποδομές, το ανθρώπινο δυναμικό, η επιχειρηματική δραστηριότητα και η δυνατότητα σύνδεσης της περιοχής με την υπόλοιπη Ελλάδα και την Ευρώπη δημιουργούν σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες.

Αξίζει, επομένως, να εξεταστεί ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό πλαίσιο για την Πάτρα και τη Δυτική Ελλάδα, που θα αντιμετωπίζει την περιοχή ως έναν ενιαίο αναπτυξιακό χώρο.

Ένα τέτοιο πλαίσιο θα μπορούσε να συνδυάζει:

• κίνητρα για νέες επιχειρήσεις και νέους επαγγελματίες,
• ψηφιακό και ενεργειακό εκσυγχρονισμό,
• ενίσχυση της εμπορικής κίνησης των πόλεων,
• βελτίωση υποδομών και προσβασιμότητας,
• ενίσχυση της τουριστικής και εμπορικής ταυτότητας της Πάτρας,
• σύνδεση του τουρισμού, του πολιτισμού και του εμπορίου,
• αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης και των υποδομών της Δυτικής Ελλάδας,
• ενίσχυση της εξωστρέφειας των τοπικών επιχειρήσεων,
• ενεργό συμμετοχή των παραγωγικών φορέων στον σχεδιασμό των αναπτυξιακών πολιτικών.

Η ανάπτυξη της Περιφέρειας δεν αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο από την ανάπτυξη της χώρας.

Είναι μέρος της ίδιας εθνικής αναπτυξιακής εξίσωσης.

Η Πάτρα και η Δυτική Ελλάδα μπορούν να διαδραματίσουν έναν ακόμη πιο ουσιαστικό ρόλο στην επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας.

Και η τοπική επιχειρηματικότητα μπορεί να αποτελέσει έναν από τους βασικούς φορείς αυτής της προσπάθειας.

Η μικρομεσαία επιχείρηση δεν ζητά να της χαριστεί το μέλλον.

Ζητά τις προϋποθέσεις για να το δημιουργήσει.

Χρειάζεται ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο.

Χρειάζεται πρόσβαση στη χρηματοδότηση.

Χρειάζεται λειτουργικό κόστος που να μπορεί να διαχειριστεί.

Χρειάζεται κανόνες που να εφαρμόζονται με διαφάνεια.

Χρειάζεται χώρο για να επενδύσει, να εκσυγχρονιστεί και να δημιουργήσει.

Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να γνωρίζει ότι η προσπάθειά της έχει προοπτική.

Ο Εμπορικός & Εισαγωγικός Σύλλογος Πατρών καταθέτει το παρόν πλαίσιο όχι ως έναν ακόμη κατάλογο διεκδικήσεων, αλλά ως μια συμβολή στον διάλογο για την επόμενη ημέρα της ελληνικής επιχειρηματικότητας.

Η αγορά έχει γνώση.

Έχει εμπειρία.

Έχει εικόνα της καθημερινότητας.

Και μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον σχεδιασμό πολιτικών που θα αποτυπώνονται όχι μόνο στους οικονομικούς δείκτες, αλλά και στην πραγματική ζωή των επιχειρήσεων.

Για τον λόγο αυτό, θεωρούμε σημαντική τη διαρκή συνεργασία της Πολιτείας με τους θεσμικούς και παραγωγικούς φορείς της χώρας.

Η συνεργασία αυτή δεν χρειάζεται να περιορίζεται στην καταγραφή προβλημάτων.

Μπορεί να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα:

στη συνδιαμόρφωση λύσεων.

Γιατί η μικρομεσαία επιχείρηση δεν είναι απλώς ένας αριθμός στην οικονομία.

Είναι το κατάστημα της γειτονιάς.

Είναι η οικογενειακή επιχείρηση.

Είναι ο αυτοαπασχολούμενος επαγγελματίας.

Είναι ο εργαζόμενος που βρίσκει δουλειά.

Είναι ο προμηθευτής, ο πελάτης, η τοπική αγορά.

Είναι ένα κομμάτι της κοινωνικής και οικονομικής ζωής κάθε πόλης.

Και ειδικά για την Πάτρα και τη Δυτική Ελλάδα, η επιδίωξη είναι ξεκάθαρη:

Να μην είμαστε θεατές της ανάπτυξης. Να είμαστε μέρος της.

Η επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας δεν θα κριθεί μόνο από το πόσο γρήγορα θα αναπτύσσονται οι μεγάλοι οικονομικοί δείκτες.

Θα κριθεί και από το αν η ανάπτυξη θα δημιουργεί χώρο για τη μικρή επιχείρηση.

Αν θα της επιτρέπει να επενδύει.

Αν θα ενισχύει την απασχόληση.

Αν θα δίνει προοπτική στους νέους ανθρώπους να επιχειρήσουν.

Αν θα κρατά ζωντανές τις τοπικές αγορές και τις πόλεις της Περιφέρειας.

Η πραγματική ανάπτυξη αρχίζει όταν η επιχείρηση δεν αγωνίζεται μόνο να αντέξει, αλλά μπορεί να σχεδιάσει το επόμενο βήμα.

Από την αντοχή στην ανάπτυξη.

Από την καθημερινή διαχείριση στην επένδυση.

Από την αβεβαιότητα στον σχεδιασμό.

Από την απλή λειτουργία στη δημιουργία νέων ευκαιριών.

Αυτή είναι η προοπτική που αξίζει να δώσουμε στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.

Και αυτή είναι η συμβολή που θέλει να καταθέσει ο Εμπορικός & Εισαγωγικός Σύλλογος Πατρών στον διάλογο για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας.

Για μια αγορά που δεν ζητά απλώς να ακούγεται.
Μια αγορά που θέλει να συμμετέχει στη διαμόρφωση του αύριο.

Με εκτίμηση,

Για το Διοικητικό Συμβούλιο
του Εμπορικού & Εισαγωγικού Συλλόγου Πατρών

Ο Πρόεδρος

Γεράσιμος Κατσιγιάννης