Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!*της Κατερίνας Καραφωτιά
Σημερινά δημοσιεύματα φέρνουν στο φως μια ενδιαφέρουσα στατιστική, οι Έλληνες χρήστες κατατάσσονται στην πρώτη θέση στην Ε.Ε. στη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (A.I.), ωστόσο η χρήση αυτή δεν αφορά επαγγελματικούς ή ερευνητικούς σκοπούς. Αντιθέτως, φαίνεται να κυριαρχεί η «ψυχαγωγική» χρήση, όπως η δημιουργία περιεχομένου στα socialmedia ή η απλή περιήγηση. Όμως ποιο είναι το πραγματικό τίμημα κάθε ερώτησης που θέτουμε στην Τ.Ν. ;
Πίσω από την ταχύτητα και την ευκολία της A.I. κρύβεται μια σκληρή περιβαλλοντική και κοινωνική πραγματικότητα που αποσιωπάται. Ανάμεσα σε άλλες επιπτώσεις αναφέρονται:
1. Η «Δίψα» των DataCenters: Λίτρα νερού για κάθε ερώτηση
Κάθε φορά που αλληλοεπιδρούμε με ένα μοντέλο A.I., ενεργοποιούμε μια τεράστια αλυσίδα υπολογιστικής ισχύος. Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες (π.χ. από το University of California, Riverside), μια απλή συνομιλία 20-50 ερωτήσεων με το ChatGPT μπορεί να απαιτεί την κατανάλωση έως και 500ml νερούγια την ψύξη των διακομιστών. Σε παγκόσμια κλίμακα, η κατανάλωση αυτή μεταφράζεται σε δισεκατομμύρια λίτρα πόσιμου νερού όπως αναφέρουν οι MicrosoftκαιGoogle στην έκθεση βιωσιμότητάς , επιβαρύνοντας τον υδροφόρο ορίζοντα.
2. Αποψίλωση Δασών, Απώλεια βιοποικιλότητάς και Αλλοίωση του Τοπίου
Η εγκατάσταση, ενός και μόνο, κέντρου δεδομένων (DataCenter) δεν είναι μια ‘αθώα’ διαδικασία. Απαιτεί τεράστιεςεκτάσεις γης, γεγονός που οδηγεί συχνά στην κοπή χιλιάδων δέντρων και την πλήρη αλλοίωση της φυσικής μορφής του περιβάλλοντος. Η βιοποικιλότητα θυσιάζεται στο βωμό της ψηφιακής υποδομής, δημιουργώντας οικολογικά «κενά» σε περιοχές που παλαιότερα ήταν πνεύμονες πρασίνου ενώ στηνΒιρτζίνια, Η.Π.Α, οπούυπάρχει το μεγαλύτερο κέντρο,το οικοσύστημααλλοιώθηκεανεπανόρθωτά.
3. Κοινωνική Αδικία: Στοχοποίηση των (ήδη) φτωχότερων πληθυσμών
Η επιλογή των τοποθεσιών για αυτά τα κέντρα δεν είναι τυχαία. Προτιμώνται φτωχές περιοχέςτης ΛατινικήςΑμερικής και Αφρικής,όπου η γη είναι φθηνή και η νομοθεσία λιγότερο αυστηρή. Αυτό έχει τραγικές συνέπειες για τους τοπικούς πληθυσμούς όπως:
Λειψυδρία: Ενώ οι κάτοικοι υποφέρουν ήδη από έλλειψη νερού, τα κέντρα A.I. απορροφούν τις διαθέσιμες πηγές για τις ανάγκες τους. Μελέτη του OxfordInternetInstituteαναφέρει ότι προτεραιότητα δίνεται στην υδροδότηση των DataCenters και έτσι οι τοπικέςκοινότητές καταλήγουν χωρίς νερό.
Ενεργειακό Κόστος: Παράλληλα, έρευνα της International Energy Agency (IEA)προειδοποιεί ότι η τεράστια ζήτηση της AI μπορεί να διπλασιάσει την κατανάλωση ρεύματος των κέντρων δεδομένων έως το 2026, οδηγώντας σε αυξήσεις τιμών για τους οικιακούς καταναλωτές, οι οποίες επηρεάζουν πρωτίστως τις περιοχές γύρω από τα κέντρα.
4. Η Αλυσίδα των Ανατιμήσεων στην Τεχνολογία
Η αυξημένη ζήτηση για αναλώσιμα (chipς, συστήματα μνήμης) αλλά και εργαλεία υποδομής έχει οδηγήσει σε έλλειψη πρώτων υλών για άλλες τεχνολογικές κατηγορίες, όπως τα κινητά τηλέφωνα και οι προσωπικοί υπολογιστές. Το αποτέλεσμα είναι η κατακόρυφη αύξηση του κόστους απόκτησης βασικών ψηφιακών εργαλείων για τον μέσο καταναλωτή.
Χρειάζεται προσοχή στην αλόγιστη χρήση.Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα ισχυρό εργαλείο, απαραίτητο σε τομείς όπως η ιατρική και η επιστήμη. Ωστόσο, η άσκοπη χρήσητης για ασήμαντους λόγους επιβαρύνει τον πλανήτη και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Πριν πατηθεί το “enter” για μια ακόμα περιττή αναζήτηση, για την δημιουργία μιας ιστορίας ή βίντεο, ας σκεφτούμε το περιβαλλοντικό αποτύπωμα που αφήνεται πίσω μας.
*Η Κατερίνα Απ. Καραφωτιά είναι λόγοθεραπεύτρια, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Κάρντιφ, Μ. Βρετανίας και δραστηριοποιείται στις πόλεις του Αιγίου και της Πάτρας. Είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου στην Διοίκηση Μονάδων Υγείας, ενώ το 2023 ασχολήθηκε και με την πολιτική ζωή του τόπου ως υποψήφια Βουλευτής του νομού Αχαΐας.
