Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!
Η φορολογική συμμόρφωση παρουσιάζει σημάδια κόπωσης, καθώς περιορίζεται σταδιακά η εμπρόθεσμη πληρωμή βασικών φορολογικών υποχρεώσεων από πολίτες και επιχειρήσεις
Η σταδιακή επιδείνωση της φορολογικής συνέπειας αποτελεί ένα από τα πιο ανησυχητικά σημάδια για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Τα πρόσφατα δεδομένα της ΑΑΔΕ καταγράφουν με σαφήνεια μια τάση υποχώρησης στις εμπρόθεσμες πληρωμές φόρων, η οποία αποδίδεται κυρίως στη συνεχιζόμενη οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, η εικόνα που διαμορφώνεται αποκαλύπτει ότι ολοένα και περισσότεροι φορολογούμενοι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν εγκαίρως στις υποχρεώσεις τους.
Η ακρίβεια σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, οι σχετικά χαμηλές αποδοχές και η αυξανόμενη επιβάρυνση από το κόστος στέγασης δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έγκαιρη πληρωμή φόρων περνά συχνά σε δεύτερη προτεραιότητα.
Τα στοιχεία για το 2025 είναι ενδεικτικά της κατάστασης. Συνολικά, φόροι ύψους περίπου 6,6 δις ευρώ δεν καταβλήθηκαν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, γεγονός που καταδεικνύει την έκταση του προβλήματος.
Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό φορολογουμένων καταφεύγει σε ρυθμίσεις οφειλών, ένδειξη ότι η άμεση εξόφληση καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολη.
Αλλαγές στις δηλώσεις ΦΠΑ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πορεία του ΦΠΑ, ο οποίος παραδοσιακά εμφανίζει υψηλά επίπεδα συμμόρφωσης. Παρά τη σχετικά καλή εικόνα, καταγράφεται σαφής πτώση στο ποσοστό εμπρόθεσμης καταβολής. Από σχεδόν 85% το 2023, το ποσοστό μειώθηκε σε περίπου 81,5%, ενώ τα ποσά που δεν καταβλήθηκαν εγκαίρως ανήλθαν σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη κινητοποιήσει τη φορολογική διοίκηση, η οποία εξετάζει παρεμβάσεις για την ενίσχυση της συμμόρφωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, προωθούνται αλλαγές στη διαδικασία υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ, με στόχο την καλύτερη παρακολούθηση των υποχρεώσεων και την ενίσχυση των εσόδων.
Παράλληλα, εντείνονται οι έλεγχοι και οι διασταυρώσεις στοιχείων, ιδίως σε περιπτώσεις όπου δηλώνονται μηδενικά ποσά, αλλά υπάρχουν ενδείξεις οικονομικής δραστηριότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον έλεγχο επιστροφών ΦΠΑ, καθώς έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις κατάχρησης μέσω εικονικών συναλλαγών.
Σταθερή η εικόνα για τον ΕΝΦΙΑ
Στον τομέα της ακίνητης περιουσίας, η εικόνα παραμένει σχετικά σταθερή, αλλά με μικρές ενδείξεις επιδείνωσης. Τα ποσοστά είσπραξης του ΕΝΦΙΑ κινούνται κοντά στο 79%, με μια ελαφρά πτωτική τάση. Παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά αυτά θεωρούνται ικανοποιητικά, η υποχώρηση, έστω και μικρή, επιβεβαιώνει τη γενικότερη τάση πίεσης στα εισοδήματα.
Πιο συνεπείς οι επιχειρήσεις
Αντίθετα, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις, ειδικά όσον αφορά τον φόρο εισοδήματος.
Περίπου εννέα στις δέκα επιχειρήσεις καταβάλλουν τον φόρο τους εμπρόθεσμα, γεγονός που καταδεικνύει υψηλό επίπεδο συμμόρφωσης. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή την κατηγορία, καταγράφεται μια μικρή κάμψη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, στοιχείο που δεν περνά απαρατήρητο.
Δυσκολεύονται τα νοικοκυριά
Η πιο προβληματική εικόνα εντοπίζεται στα φυσικά πρόσωπα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι λιγότεροι από τρεις στους τέσσερις φορολογούμενους καταφέρνουν να πληρώσουν τον φόρο εισοδήματος εντός προθεσμίας.
Το ποσοστό αυτό βαίνει μειούμενο χρόνο με τον χρόνο, αποτυπώνοντας τη σταδιακή επιδείνωση της οικονομικής δυνατότητας των πολιτών. Το γεγονός ότι σημαντικά ποσά παραμένουν απλήρωτα επιβεβαιώνει τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά στην κάλυψη των φορολογικών τους υποχρεώσεων.
Η συνέπεια αυτής της κατάστασης είναι η διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο. Το 2025, τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη έφτασαν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, προσεγγίζοντας τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Η αύξηση αυτή δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για τη δημοσιονομική διαχείριση, ενώ ταυτόχρονα εντείνει τον φαύλο κύκλο πίεσης για τους οφειλέτες.
Οι προοπτικές για το επόμενο διάστημα παραμένουν αβέβαιες. Η ακρίβεια εξακολουθεί να επηρεάζει το κόστος ζωής, ενώ οι τιμές στην ενέργεια και τα καύσιμα διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα. Αν δεν υπάρξει ουσιαστική αποκλιμάκωση αυτών των πιέσεων, είναι πιθανό η τάση μείωσης της φορολογικής συνέπειας να συνεχιστεί.
Σε αυτό το περιβάλλον, η πρόκληση για την οικονομική πολιτική είναι διπλή: αφενός να διασφαλίσει τα δημόσια έσοδα και αφετέρου να μην επιβαρύνει περαιτέρω φορολογούμενους που ήδη δοκιμάζονται. Η ισορροπία αυτή θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της φορολογικής συμμόρφωσης τα επόμενα χρόνια.
