Σε αναλυτική αποτίμηση των μέτρων που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας από τη ΔΕΘ προχωρούν οι πηγές του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος των προτάσεων υπερβαίνει κατά πολύ το ποσό των 7,5 δισ. ευρώ που παρουσιάστηκε.

«Ο κ. Τσίπρας ισχυρίζεται ότι το κόστος του προγράμματός του είναι 7,5 δισ. την τετραετία. Ο τρόπος παρουσίασης των δημοσιονομικών μέτρων από το κόμμα του είναι πλήρως παραπλανητικός, καθώς μέτρα που έχουν συγκεκριμένο ετήσιο κόστος διαιρούνται δια 4 στις ετήσιες κατανομές, ενώ το ετήσιο κόστος είναι για κάθε έτος» σημειώνουν οι πηγές του οικονομικού επιτελείου.

Όπως προσθέτουν, το πρόβλημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνονται οι δαπάνες ανά έτος.

«Αντί να παρουσιάζεται το σωρευτικό κόστος κάθε έτος, όπως παρουσιάζονται πάντα τα δημοσιονομικά μέτρα στους ετήσιους προϋπολογισμούς και στον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό, βάζει μόνο το επιπλέον οριακό κόστος κάθε έτους αντί το σωρευτικό. Όμως ο δημοσιονομικός χώρος που επικαλείται ο κ. Τσίπρας αντιστοιχεί σε σωρευτικό κόστος τετραετίας, όχι στο επιπλέον κόστος κάθε έτους» σημειώνουν.

Οι ενστάσεις για τις δαπάνες

Οι κυβερνητικές πηγές παραθέτουν στη συνέχεια σειρά παραδειγμάτων, προκειμένου, όπως αναφέρουν, «για να καταλάβουν οι πολίτες το μέγεθος της παραπλάνησης:

Για την αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων στη δημόσια υγεία, υποστηρίζουν ότι το ετήσιο κόστος δεν μπορεί να είναι 225 εκατ. ευρώ. Όπως αναφέρουν, 128.000 εργαζόμενοι επί 500 ευρώ τον μήνα και επί 12 μήνες οδηγούν σε κόστος 768 εκατ. ευρώ, το οποίο μαζί με τις εργοδοτικές εισφορές φτάνει, σύμφωνα με τον ίδιο τον υπολογισμό του κ. Τσίπρα, τα 900 εκατ. ευρώ ετησίως. Στην ομιλία του ο κ. Τσίπρας είπε ότι «αυξάνουμε αρχικά, κατά μέσο όρο 500 ευρώ τον μήνα τις αποδοχές των γιατρών και νοσηλευτών», άρα το κόστος είναι 900 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.

Για τη μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα, οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι, ακόμη και με σταδιακή εφαρμογή, ο πίνακας θα έπρεπε να εμφανίζει κόστος 450 εκατ. ευρώ το 2029 και 900 εκατ. ευρώ το 2030.

Σε σχέση με την Εθνική Εγγύηση Φροντίδας, σημειώνουν ότι δεν παρουσιάζονται στοιχεία για την ποσοτικοποίησή της και υποστηρίζουν πως το κόστος θα έπρεπε να ανέρχεται σε 336 εκατ. ευρώ το 2030, ως σωρευτική δαπάνη.

Για τους εκπαιδευτικούς, αμφισβητούν το ποσό των 210 εκατ. ευρώ ετησίως. Υποστηρίζουν ότι 200.000 εκπαιδευτικοί επί 500 ευρώ επί 12 μήνες οδηγούν σε 720 εκατ. ευρώ, ενώ με τις εργοδοτικές εισφορές το ποσό φτάνει τα 840 εκατ. ευρώ. Ο κ. Τσίπρας έταξε «μισθούς αξιοπρέπειας για τους εκπαιδευτικούς με αυξήσεις αρχικά ύψους 300 ευρώ το μήνα», άρα το κόστος είναι 840 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.

Για τις προσλήψεις μόνιμων εκπαιδευτικών, οι κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι ακόμη και με 15.000 προσλήψεις το 2029 και άλλες 15.000 το 2030, το κόστος το 2030 θα έπρεπε να υπολογίζεται σε 150 εκατ. ευρώ και όχι 75 εκατ. Παράλληλα, αναφέρουν ότι το συνολικό κόστος 30.000 προσλήψεων ανέρχεται σε 569 εκατ. ευρώ ετησίως.

Για τη στήριξη 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ τον μήνα για δέκα μήνες, υποστηρίζουν ότι το ετήσιο κόστος ανέρχεται σε 400 εκατ. ευρώ και δεν μπορεί να διαιρείται διά τέσσερα. Ο κ. Τσίπρας υποσχέθηκε «στήριξη 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ μηνιαίως», άρα το κόστος είναι 400 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.

Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι για την καθολική προσχολική αγωγή το ποσό το 2030 θα έπρεπε να είναι 600 εκατ. ευρώ και όχι 400 εκατ., ενώ για τα δωρεάν σχολικά γεύματα θα έπρεπε να υπολογίζονται 165 εκατ. ευρώ το 2029 και 165 εκατ. ευρώ και το 2030, αντί για μηδενικό κόστος.

Για τον νέο μόνιμο μηχανισμό του ΕΛΓΑ τίθεται το ερώτημα αν θα σταματήσει το 2029, καθώς, όπως αναφέρουν, εμφανίζεται κόστος το 2028 και στη συνέχεια μηδενίζεται.

Αντίστοιχη ένσταση διατυπώνεται για τους εποχικούς πυροσβέστες: «Οι εποχικοί πυροσβέστες θα προσληφθούν το 2027 και μετά θα απολυθούν; Πώς θα μηδενιστεί το κόστος το 2028;»

Για τις δωρεάν αστικές μετακινήσεις τίθεται επίσης το ερώτημα: «Οι δωρεάν αστικές μετακινήσεις θα γίνουν το 2027 και μετά θα σταματήσουν; Πώς μηδενίζεται το κόστος το 2028;»

Σχετικά με τη μείωση του ΦΠΑ στο 6% για επιλεγμένα βασικά προϊόντα, οι κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι το μέτρο κοστολογείται στα 400 εκατ. ευρώ, ενώ η μείωση του ΦΠΑ σε τρόφιμα και είδη υγιεινής εκτιμάται ότι κοστίζει 1,8 δισ. ευρώ. Παράλληλα διερωτώνται: «Ποια λίγα τρόφιμα επομένως αφορά η μείωση; Και γιατί εξαφανίζεται το κόστος το 2028; Το 2028 θα επανέλθουν στο 13%;»

Για τη διπλάσια έκπτωση φόρου για παιδιά, υποστηρίζουν ότι θα έπρεπε να εμφανίζεται κόστος 830 εκατ. ευρώ και για το 2029 και το 2030, ενώ συνολικά το ετήσιο κόστος το υπολογίζουν σε 1,04 δισ. ευρώ.

Για την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, την οποία κοστολογούν στα 240 εκατ. ευρώ, θέτουν το ερώτημα: «Η κατάργηση τέλους επιτηδεύματος που την ποσοτικοποιεί 240 εκατ. θα επανέλθει το 2028; Γιατί εξαφανίζεται το κόστος το 2028;»

Τέλος, για τη μείωση της προκαταβολής φόρου στα νομικά πρόσωπα διερωτώνται: «Η μείωση προκαταβολής φόρου στα νομικά πρόσωπα θα είναι 5% το 2030;».

Αμφισβήτηση και για τα προβλεπόμενα έσοδα

Έντονη είναι η κριτική των κυβερνητικών πηγών και ως προς τα έσοδα που προβλέπει το πρόγραμμα του Αλέξη Τσίπρα.

«Από τη φορολόγηση μερισμάτων περιμένει επιπλέον 400 εκατ. ευρώ, δηλαδή υπερδιπλασιασμό των εσόδων σε σχέση με τα 360 εκατ. που εισπράχθηκαν το προηγούμενο έτος. Ο φόρος μερισμάτων αυξήθηκε το 2017 από την Κυβέρνηση Τσίπρα από 10% σε 15%. Τα αντίστοιχα έσοδα μειώθηκαν, από 196 εκατ. το 2016 σε 193 εκατ. το 2017. Το 2019 ο φόρος μερισμάτων ξαναμειώθηκε από την Κυβέρνηση Τσίπρα στο 10% από 15%, τα δηλωθέντα εισοδήματα έμειναν σχεδόν σταθερά.

Το 2020 (εν μέσω COVID) ο φόρος μερισμάτων μειώθηκε από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας από το 10% στο 5%. Τα δηλωθέντα εισοδήματα αυξήθηκαν από 1,44 δις σε 5,48 δις και τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν από 144 εκατ. σε 274 εκατ. Σήμερα τα έσοδα είναι 361 εκατ. έναντι 144 εκατ. το 2019. Όταν η φορολόγηση μερισμάτων έχει τόσο μεγάλη ελαστικότητα, καθώς είναι στη διακριτική ευχέρεια του επιχειρηματία αν θα τα διανείμει, πώς αναμένει να υπερδιπλασιαστούν τα έσοδα από τον φόρο μερισμάτων;

Όταν ισχυρίζεται ότι θα εισπράξει 300 εκατ. από την αύξηση του συμπληρωματικού φόρου ΕΝΦΙΑ στα νομικά πρόσωπα, πόσο σκοπεύει να τον αυξήσει; και πως αναμένεται αυτό να επιδράσει στις επενδύσεις;

Τα έσοδα από τον αναβαλλόμενο φόρο τα υπολογίζει σε 900 εκατ. ευρώ το 2030. Πέρα που κάτι τέτοιο είναι ανεφάρμοστο, όπως αναφέρει και η Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς πλήττει ευθέως και σημαντικά τα απαραίτητα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών, σκοπεύει να χρηματοδοτήσει δαπάνες του 2027 και 2028 με έσoδα που θα πάρει το 2030».

Η απάντηση της ΕΛ.Α.Σ

«Η κυβέρνηση έχει έφεση στις υπερκοστολογήσεις», σχολιάζει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, απαντώντας στην ανακοίνωση των πηγών του οικονομικού επιτελείου.

«Είδαμε σήμερα την τρίτη κατά σειρά “κοστολόγηση” της Ν.Δ.. Από τα 18 δισ. του κ. Κοντογεώργη, στα 13 δισ. του κ. Μαρινάκη, φτάσαμε σήμερα στα 40 δισ. του κυρίου Πιερρακάκη, που ως γνωστόν από τις αναθέσεις του ΤΑΑ έχει ιδιαίτερη έφεση στις υπερκοστολογήσεις. Αναμένουμε με ενδιαφέρον τη συνέχεια του σίριαλ», τονίζει η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ.

«Σε κάθε περίπτωση το πρόγραμμά μας θα κατατεθεί στην προβλεπόμενη διαδικασία του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου. Περιμένουμε από την κυβέρνηση να κάνει το ίδιο και να παρουσιάσει το πλήρες κόστος των δικών της εξαγγελιών για όλα τα έτη έως το 2030, όχι μόνο τον αριθμό που τη βολεύει», προστίθεται στην ανακοίνωση.