Κάθε χρόνο τέτοια μέρα, εκτός από τα δίχτυα των ψαράδων και τις βουτιές των κολυμβητών, «αναδύεται» και ένα μόνιμο ερώτημα που διχάζει τους γράφοντες: Θεοφάνεια ή Θεοφάνια; Πολλοί από εμάς μπερδεύονται, θεωρώντας ότι το «-ει-» δίνει μια πιο επίσημη μορφή στη λέξη, όμως η γλωσσολογία έχει τη δική της σαφή απάντηση.
Η ορθότερη γραφή για τη γιορτή είναι Θεοφάνια (με -ι-).
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Ας δούμε τα σημεία που ξεκαθαρίζουν το τοπίο:
- Ετυμολογική βάση: Η λέξη προέρχεται από το ουσιαστικό «τα Θεοφάνια», το οποίο σχηματίστηκε από το επίθετο θεοφάνιος. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο γράφονται και άλλες μεγάλες γιορτές, όπως τα Επιφάνια.
- Η παγίδα της «Επιφάνειας»: Η γραφή με «-ει-» (Θεοφάνεια) αναφέρεται στην ιδιότητα του να είναι κάποιος «θεοφανής» (όπως η λέξη επιφάνεια προκύπτει από το επιφανής). Δεν περιγράφει το όνομα της γιορτής, αλλά μια κατάσταση ή μια γεωμετρική έννοια.
- Η επικράτηση της συνήθειας: Είναι αλήθεια ότι η γραφή με «-ει-» έχει επικρατήσει στη δημόσια χρήση και σε πολλά εκκλησιαστικά κείμενα, λόγω της σύνδεσής της με την έννοια της «φανέρωσης». Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα (με κορυφαίο τον Γ. Μπαμπινιώτη) επιμένει στο «-ι-».
Όπως κι αν επιλέξετε να το γράψετε, πάντως, η ουσία παραμένει ίδια: Η αυριανή ημέρα είναι μια γιορτή Φωτός!














