Δημήτρης Παλούμπης: Η Ελλάδα παράγει ή απλώς καταναλώνει;

26 Ιουνίου 2026

Πώς είναι δυνατόν μια χώρα που μιλά διαρκώς για ανάπτυξη, επενδύσεις και ανταγωνιστικότητα να συνεχίζει να εισάγει σχεδόν τα πάντα και να εξάγει τα πιο πολύτιμα παιδιά της;

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο ερώτημα για το μέλλον της Ελλάδας.

Για δεκαετίες η χώρα ακολούθησε ένα οικονομικό μοντέλο που βασίστηκε κυρίως στην κατανάλωση, στις εισαγωγές, στον δανεισμό και στις υπηρεσίες. Ο τουρισμός αποτελεί έναν πολύτιμο πυλώνα της οικονομίας μας και οφείλουμε να τον στηρίξουμε. Όμως καμία σοβαρή οικονομία δεν μπορεί να στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε έναν μόνο τομέα.

Οι οικονομίες που πρωταγωνιστούν διεθνώς έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: παράγουν.

Παράγουν βιομηχανικά προϊόντα, φάρμακα, τεχνολογία, εξοπλισμό, τρόφιμα και καινοτομία. Δημιουργούν προστιθέμενη αξία, αυξάνουν τις εξαγωγές τους, δημιουργούν σταθερές και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και ενισχύουν την εθνική τους ισχύ.

Η Ελλάδα, αντίθετα, δείχνει να έχει αποδεχθεί τον ρόλο του καταναλωτή.

Εισάγουμε προϊόντα που θα μπορούσαμε να παράγουμε. Εισάγουμε πρώτες ύλες που θα μπορούσαμε να αξιοποιούμε. Εισάγουμε ακόμη και προϊόντα που μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες κατασκευάζονταν στη χώρα μας.

Το πιο ανησυχητικό όμως δεν είναι αυτό.

Εξάγουμε τους ανθρώπους μας.

Χιλιάδες νέοι επιστήμονες, μηχανικοί, ερευνητές και εξειδικευμένοι επαγγελματίες αναγκάστηκαν να αναζητήσουν προοπτική στο εξωτερικό. Η Ελλάδα πλήρωσε για την εκπαίδευσή τους, αλλά άλλες οικονομίες αξιοποιούν σήμερα τις γνώσεις, τις ιδέες και την παραγωγικότητά τους.

Αυτό είναι το πραγματικό κόστος της αποβιομηχάνισης και της απουσίας ενός μακροπρόθεσμου εθνικού παραγωγικού σχεδίου.

Η παραγωγή δεν αποτελεί απλώς οικονομικό δείκτη.

Αποτελεί προϋπόθεση εθνικής ανεξαρτησίας.

Μια χώρα που δεν παράγει εξαρτάται από άλλους για την ενέργεια, τα τρόφιμα, την τεχνολογία, τον εξοπλισμό, ακόμη και για κρίσιμα ζητήματα της άμυνας και της ασφάλειάς της.

Οι πρόσφατες διεθνείς κρίσεις απέδειξαν πόσο εύθραυστες μπορούν να γίνουν οι οικονομίες όταν διαταράσσονται οι εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι χώρες με ισχυρή παραγωγική βάση άντεξαν καλύτερα. Εκείνες που στηρίζονταν υπερβολικά στις εισαγωγές βρέθηκαν αντιμέτωπες με ελλείψεις, ακρίβεια και αβεβαιότητα.

Η Ελλάδα οφείλει να διδαχθεί από αυτή την εμπειρία.

Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, με σαφείς προτεραιότητες και διάρκεια.

Χρειάζεται ενίσχυση της μεταποίησης, της αγροδιατροφής, της φαρμακοβιομηχανίας, της αμυντικής βιομηχανίας, της ναυπηγικής δραστηριότητας και των νέων τεχνολογιών.

Χρειάζεται φορολογικά και επενδυτικά κίνητρα για όσους παράγουν στην Ελλάδα, ταχύτερη αδειοδότηση, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία και ουσιαστική σύνδεση των πανεπιστημίων και των ερευνητικών ιδρυμάτων με την πραγματική οικονομία.

Για εμάς στην Αχαΐα, αυτή η συζήτηση δεν είναι θεωρητική.

Ο τόπος μας γνώρισε στο παρελθόν τη δύναμη της παραγωγής. Βιομηχανίες, εργοστάσια και μεταποιητικές επιχειρήσεις δημιούργησαν πλούτο, εργασία και προοπτική για χιλιάδες οικογένειες.

Σήμερα εξακολουθούμε να διαθέτουμε σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα: το Πανεπιστήμιο Πατρών, ερευνητικά κέντρα διεθνούς κύρους, το λιμάνι της Πάτρας, τη Βιομηχανική Περιοχή και ένα ανθρώπινο δυναμικό υψηλής κατάρτισης.

Αυτό που λείπει δεν είναι οι δυνατότητες.

Λείπει ο εθνικός σχεδιασμός που θα μετατρέψει αυτά τα πλεονεκτήματα σε πραγματική παραγωγική δύναμη.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να οικοδομήσει το μέλλον της μόνο πάνω στην κατανάλωση, στις εισαγωγές και στις επιδοτήσεις.

Χρειάζεται να επιστρέψει στη λογική της δημιουργίας πλούτου.

Να παράγει περισσότερα από όσα εισάγει.

Να αυξήσει τις εξαγωγές της.

Να κρατήσει τους νέους επιστήμονες στην πατρίδα τους.

Να προσφέρει πραγματικές ευκαιρίες στις επιχειρήσεις που επενδύουν στην παραγωγή.

Το ερώτημα δεν είναι αν χρειαζόμαστε περισσότερα ή λιγότερα υπουργεία.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν υπάρχει η πολιτική βούληση να αποκτήσει η Ελλάδα μια νέα παραγωγική ταυτότητα.

Γιατί οι χώρες που παράγουν διαμορφώνουν οι ίδιες το μέλλον τους.

Οι χώρες που περιορίζονται μόνο στην κατανάλωση, αργά ή γρήγορα ζουν με τις αποφάσεις των άλλων.