Το Α΄ Δημοτικό Κοιμητήριο Πατρών, τόπος μνήμης και ιστορίας της πόλης, εντάχθηκε το 2025 στην Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων και αποτελεί μέλος της Ένωσης Σημαντικών Κοιμητηρίων της Ευρώπης (ASCE). Η ένταξη αυτή αναδεικνύει την ιστορική και πολιτιστική αξία του κοιμητηρίου και ενισχύει τη διεθνή προβολή της Πάτρας.
Στη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποίησε χθες (Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου) το απόγευμα ο Δήμος Πατρέων στο Κοιμητήριο, παρουσία εκπροσώπων φορέων της πόλης, μελών της Δημοτικής Αρχής, δημοτικών συμβούλων και πολιτών, έγιναν τα αποκαλυπτήρια της αναμνηστικής πινακίδας για την ένταξη του στον Οργανισμό Σημαντικών Κοιμητηρίων της Ευρώπης, καθώς και τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού «Στον τόπο της καρδιάς μου» που φιλοτεχνήθηκε και δωρήθηκε από τη γλύπτρια Αιμιλία – Γιούλα Γιαννοπούλου.

Την Ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης εκπροσώπησαν τα μέλη της, Ράνια Ντάλλη, δικηγόρος και Valeri Madoka Maito, εκπρόσωπος της Γερμανίας στο Δ.Σ. της Ένωσης Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης.

Στην εκδήλωση συμμετείχε αντιπροσωπευτικό σχήμα της Ορχήστρας Νυκτών Εγχόρδων «Θανάσης Τσιπινάκης» του Δήμου Πατρέων, υπό την διεύθυνση της Βάγιας Ζεπάτου.

ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΑΤΡΕΩΝ ΚΩΣΤΑ ΠΕΛΕΤΙΔΗ
Ο Δήμαρχος Πατρέων Κώστας Πελετίδης, στον χαιρετισμό του, τόνισε τα εξής: «Είναι χαρά μας που βρισκόμαστε όλοι εδώ και γι’ αυτό που γίνεται σήμερα, πρέπει πρώτα και κύρια να ευχαριστήσουμε την Ένωση των Σημαντικών Μνημείων της Ευρώπης, τους εκπροσώπους του Διοικητικού Συμβουλίου και φυσικά να πούμε ότι είναι χαρά μας που η γλύπτρια Aιμιλία – Γιούλα Γιαννοπούλου, με την ωραία της ψυχή, μας έφερε και μία καρδιά. Ο συνδυασμός της ψυχής με την καρδιά είναι κάτι το οποίο μας δίνει δύναμη για να προχωρούμε.
Την ευχαριστούμε πολύ».
Στη συνέχεια ο Δήμαρχος επεσήμανε ότι η συμμετοχή του Α’ Δημοτικού Κοιμητηρίου στην Ένωση και στην Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης δεν είναι μία τυπική διαδικασία αλλά ένα πολύ σημαντικό γεγονός. «Το Κοιμητήριο δεν είναι ένα κεφάλαιο νεκρό, είναι ζωντανό και αποτυπώνει την ιστορία της πόλης» είπε.
Κλείνοντας τον χαιρετισμό του ο Δήμαρχος τόνισε: «Η ένταξη αυτή θα δώσει την ευκαιρία να γίνουν πολλά στο μέλλον. Θα ξεκινήσουμε από τους Μυκηναϊκούς τάφους που είναι δίπλα μας και πάρουμε όλη αυτή τη διαδρομή θα δούμε ότι η ιστορία μας να αποτυπώνεται από την Βούντενη 1.000 χρόνια πριν, φθάνοντας στο σήμερα».
ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΓΙΟΠΟΥΛΟΥ

Στην συνέχεια, η Αντιδήμαρχος Αντιδήμαρχος Δημοτικών Ενοτήτων Μεσσάτιδας, Παραλίας, Βραχνεΐκων, Ρίου και Κοιμητηρίων-Αποτέφρωσης, Αναστασία Τογιοπούλου, στην ομιλία της παρουσίασε τη διαδρομή που ακολούθησε ο Δήμος Πατρέων για την ένταξη του Α’ Δημοτικού Κοιμητηρίου Πάτρας στην Ένωση και την Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων.
Η Αντιδήμαρχος ανέφερε τα εξής:
«Το Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο της Πάτρας, το Σεπτέμβριο του 2025 έγινε μέλος της Ένωσης Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης και της Πολιτιστικής Διαδρομής των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων, μετά από αίτησή μας, που υποβλήθηκε με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Με τις υπ’ αριθμ. 206/16-7-2025 και 238/4-8-2025 αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου εγκρίθηκε μετά από εισήγηση του τότε αντιδημάρχου Μιχάλη Αναστασίου η υποβολή αίτησης ένταξης του Α’ Δημοτικού Κοιμητηρίου Πατρών στην Ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης και την Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στην πρόθεση της Δημοτικής Αρχής για αναβάθμιση του Α’ Δημοτικού Κοιμητηρίου τόσο ως προς τις παρεχόμενες υπηρεσίες όσο και ως προς την ανάδειξη της πολιτιστικής αξίας του.
Η πρόταση της πόλης μας υποβλήθηκε με τη δια ζώσης παρουσία του Αντιδημάρχου στη Γενική Συνέλευση της Ένωσης Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης που έγινε στη Δρέσδη τον Σεπτέμβριο του 2025 και έγινε αποδεκτή.
Τον Ιούνιο που πέρασε στην ετήσια Γενική Συνέλευση των μελών της Ένωσης Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης που έγινε στο Τορίνο ο Δήμος Πατρέων εκπροσωπήθηκε από τον Δήμαρχο Κώστα Πελετίδη. Η παρουσία του Δημάρχου έκανε σαφή την βούλησή μας να αναδειχθεί το Α’ Κοιμητήριο, σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, ως σημαντικό μέρος του πολιτισμού και της ιστορίας της Πάτρας.
Το Α’ Κοιμητήριο άρχισε να λειτουργεί τον Αύγουστο του 1880 σε έκταση αρχικά 43 στρεμμάτων που είχε αγοραστεί από μέλη Επιτροπής που είχε συσταθεί για την εξεύρεση χώρου νεκροταφείου και οι οποίοι είχαν προβεί στην απόκτηση αυτών με συμβολαιογραφικές πράξεις το Δεκέμβρη του 1879. Αποκτήθηκε δε κατά κυριότητα από τον Δήμο Πατρέων το 1881.
Σήμερα το Α΄ Δημοτικό Κοιμητήριο με αγορές και απαλλοτριώσεις που ακολούθησαν εκτείνεται σε έκταση 80 στρεμμάτων και σε αυτό περιλαμβάνονται 5.000 περίπου τάφοι, εξακολουθεί δε να εξυπηρετεί τις ανάγκες ταφής.
Με τη σημερινή τελετή αναδεικνύουμε την ένταξη του στα σημαντικά κοιμητήρια της Ευρώπης και επισημαίνουμε ότι για να έχει ο χώρος αυτός το μέλλον που του αξίζει χρειάζονται έργα και προσωπικό.
Την τελευταία 10ετία έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές παρεμβάσεις αναβάθμισης του Κοιμητηρίου. Έγινε ανακατασκευή και διαμόρφωση κτιρίου για χρήση οστεοφυλακίου, κατασκευάστηκαν αποδυτήρια εργατών, επαναλειτούργησαν οι ψυκτικοί θάλαμοι, συντηρήθηκε ο Ι.Ν των Αγγέλων, κατασκευάστηκαν οστεοθυρίδες. Σε εξέλιξη βρίσκεται από τον Δήμο έργο κατασκευής μάντρας αντιστήριξης και περιτοίχησης ορίων του. Παρά την υποχρηματοδότηση των Δήμων με τους ελάχιστους πόρους θα συνεχίσουμε έργα συντήρησης του. Δεν φτάνει όμως μόνο αυτό. Χρειάζεται και άνθρωποι για να λειτουργεί δηλαδή μόνιμο προσωπικό. Σήμερα στο Α΄ Δημοτικό Κοιμητήριο υπηρετεί ένας μόνιμος ταφέας και 3 μόνιμοι διοικητικοί υπάλληλοι καθώς δεν εγκρίνονται προσλήψεις μονίμου προσωπικού που είναι απαραίτητο.
Έτσι ανάλογα με την εποχή και τα προγράμματα που υπάρχουν, απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου εργαζόμενοι, για να ανταποκριθούμε στις ανάγκες ταφής, φύλαξης, ευπρεπισμού καθαριότητας και υποστήριξης των συμπολιτών μας ώστε να γίνονται οι ταφές με τον τρόπο που αξίζει σε κάθε άνθρωπο που φεύγει από τη ζωή. Τα κοιμητήρια είναι σιωπηλές πολιτείες που έχουν τις δικές τους ανάγκες. Και ο τρόπος με τον οποίο αποδίδεται σεβασμός στους νεκρούς αποτελεί δείκτη πολιτισμού της κάθε κοινωνίας.
Ευχαριστούμε όλους τους εργαζόμενους και καθένα ξεχωριστά για τη δουλειά που με μεράκι και ευαισθησία προσφέρουν στο χώρο του κοιμητηρίου. Ειδικότερα ευχαριστούμε την προϊσταμένη του τμήματος κοιμητηρίων Αγγελική Αγγελοπούλου που επί 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα επιβλέπει και συντονίζει κάθε τι για τη λειτουργία του κοιμητηρίου.
Με την ένταξη του Α΄ Κοιμητηρίου Πατρών στην ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης και στην Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων ανοίγουμε το δρόμο της διεκδίκησης ώστε το κοιμητήριο να ανοιχθεί στον κόσμο των ζωντανών και ως χώρος πολιτισμού και ιστορικής γνώσης.
Είναι απαραίτητο έτσι να βρεθούν πόροι και τρόποι για τη συντήρηση των ταφικών μνημείων που αποτελούν έργα τέχνης της περιόδου του 19ου και πρώτου μισού του 20ου αιώνα.
Σήμερα όμως υποδεχόμαστε εδώ στην κεντρική πλατεία του Α΄ Δημοτικού Κοιμητηρίου το γλυπτό της Αιμιλίας – Γιούλας Γιαννοπούλου για να θυμίζει σε όλους που αιωνίως θα διέρχονται από το σημείο ότι οι άνθρωποι που έφυγαν ζουν στις καρδιές των ζωντανών. Στις 28-1-2026 η κα. Γιαννοπούλου υπέβαλε πρόταση δωρεάς στο Δήμο Πατρέων του γλυπτού της που ονομάζεται «Στον τόπο της Καρδιάς μας» με σκοπό να τοποθετηθεί στο Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο ως συμβολή της στην αισθητική αναβάθμισή του μετά και την ένταξη στην Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων και στην Ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης.
Πρόκειται για κατασκευή από μάρμαρο Μάνης ύψους 0,65 εκατοστών, πλάτους 0,45 εκατοστών, μήκους 1,14 μ. και περιγράφει μια ανατομικώς ορθή καρδιά αναδυόμενη ως ακροκέραμο από έναν ακανόνιστο σχηματικά όγκο μαρμάρου.
Η Αιμιλία – Γιούλα Γιαννοπούλου η οποία έλκει την καταγωγή της από την Πάτρα είναι αυτοδίδακτη εικαστικός και γλύπτρια, απόφοιτος της φιλοσοφικής σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Πρωτοεμφανίστηκε καλλιτεχνικά το έτος 2013 στο ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης». Έχει συμμετάσχει σε σημαντικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό ενώ μαρμάρινα έργα της είναι τοποθετημένα σε δημόσιους χώρους κα ιδρύματα.
Η δωρεά και η έγκριση τοποθέτησής του έγινε αποδεκτή με την υπ’ αριθμ. 112/26-3-2026 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Έτσι σήμερα υλοποιούμε την απόφαση του Δημοτικού μας Συμβουλίου και ευχαριστούμε τη δωρήτρια για την προσφορά της στην πόλη».
Στην συνέχεια, η Αντιδήμαρχος κάλεσε την κα. Γιαννοπούλου και τον Δήμαρχο να κάνουν τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού, για το οποίο μίλησε η γλύπτρια και σύστησε στους παρισταμένους το δημιούργημα της.


















