Παρέμβαση για να συγκρατηθεί το πετρέλαιο θέρμανσης έως τα 1,75 ευρώ καταρτίζει η κυβέρνηση, καθώς χωρίς μέτρα μπορεί να αγγίξει τα 2 ευρώ, ενώ αυξάνεται οριζόντια και το επίδομα θέρμανσης.
Γραμμή άμυνας απέναντι στο αυξημένο κόστος θέρμανσης σχεδιάζει η κυβέρνηση, με στόχο το πετρέλαιο θέρμανσης να κάνει πρεμιέρα στις 15 Οκτωβρίου με «οροφή» τα 1,75 ευρώ το λίτρο και παράλληλα να αυξηθεί οριζόντια το επίδομα θέρμανσης.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται την επόμενη εβδομάδα, με το οικονομικό επιτελείο να εξετάζει διαφορετικούς συνδυασμούς παρεμβάσεων στην τιμή του πετρελαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται η συμμετοχή των διυλιστηρίων, ενδεχόμενη επιδότηση στην αντλία και, υπό προϋποθέσεις, μια προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.
Το μέγεθος της παρέμβασης γίνεται εμφανές από την εικόνα που διαμορφώνουν σήμερα οι διεθνείς τιμές. Με τα σημερινά δεδομένα, το πετρέλαιο θέρμανσης θα μπορούσε να κάνει πρεμιέρα ακόμη και κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, εφόσον δεν ληφθεί κανένα μέτρο. Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο περιέγραψε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξή του στο ERTnews, ξεκαθαρίζοντας ότι μια τέτοια τιμή δεν είναι αποδεκτή για την κυβέρνηση.
Έτσι, το 1,75 ευρώ ανά λίτρο μετατρέπεται ουσιαστικά στην ανώτατη τιμή εκκίνησης που επιδιώκει να διασφαλίσει το κυβερνητικό σχέδιο. Η απόσταση από τα περίπου 2 ευρώ που δείχνουν σήμερα οι υπολογισμοί δημιουργεί ανάγκη παρέμβασης τουλάχιστον 25 λεπτών ανά λίτρο, η οποία θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 30 λεπτά, ανάλογα βέβαια με το πού θα βρίσκονται οι διεθνείς τιμές στα μέσα Οκτωβρίου.
Κράτος και διυλιστήρια μοιράζονται το βάρος
Η παρέμβαση σχεδιάζεται να είναι συνδυαστική. Ένα από τα σενάρια προβλέπει συμμετοχή των διυλιστηρίων της τάξης των 10 λεπτών ανά λίτρο, με το υπόλοιπο μέρος να καλύπτεται από το κράτος.
Ο πρωθυπουργός έστειλε σαφές μήνυμα προς τις εταιρείες διύλισης, επισημαίνοντας ότι έχουν κέρδη και πρέπει να συμμετάσχουν στην προσπάθεια συγκράτησης των τιμών. Η λογική που περιέγραψε είναι ότι, αντί μιας πρόσθετης φορολόγησης των κερδών τους, προτιμά το σχετικό ποσό να επιστρέψει απευθείας στους καταναλωτές μέσω της χαμηλότερης τιμής.
Για το κρατικό σκέλος του πακέτου εξετάζονται διαφορετικές λύσεις. Μία επιλογή είναι η επιδότηση απευθείας στην αντλία, κατά το μοντέλο παρεμβάσεων που έχει εφαρμοστεί και στο παρελθόν. Ένα πιθανό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει περίπου 10 λεπτά επιδότησης στην αντλία, σε συνδυασμό με πρόσθετη φορολογική ελάφρυνση.
Στο τραπέζι και ο ΕΦΚ
Στις επιλογές περιλαμβάνεται και η έκτακτη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, χωρίς όμως αυτή να έχει αποφασιστεί.
Ο ΕΦΚ βρίσκεται σήμερα στα 280 ευρώ ανά 1.000 λίτρα ή 28 λεπτά ανά λίτρο. Έτσι, μία από τις εναλλακτικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να συμπληρωθεί το πακέτο είναι μια προσωρινή μείωσή του, για παράδειγμα κατά περίπου 10 λεπτά ανά λίτρο, μαζί με επιδότηση στην αντλία και τη συμμετοχή των διυλιστηρίων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι ενδεχόμενη παρέμβαση στον ΕΦΚ θα μπορούσε να είναι μόνο έκτακτη και περιορισμένη χρονικά και όχι μόνιμη. Κρίσιμη προϋπόθεση αποτελεί και η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς η Αθήνα επιδιώκει οι έκτακτες ενεργειακές παρεμβάσεις να μην επιβαρύνουν την οροφή δαπανών που προβλέπουν οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Οριζόντια αύξηση στο επίδομα θέρμανσης
Το δεύτερο βασικό σκέλος του πακέτου αφορά το επίδομα θέρμανσης, για το οποίο ο πρωθυπουργός προανήγγειλε οριζόντια αύξηση.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τη συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου. Το ακριβές ύψος της αύξησης δεν έχει ακόμη καθοριστεί, ωστόσο η επιλογή της οριζόντιας ενίσχυσης σημαίνει ότι το πρόσθετο ποσό δεν θα περιοριστεί μόνο σε όσους χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης αλλά θα αφορά το ευρύτερο πλαίσιο των δικαιούχων.
Πριν από τη νέα ενεργειακή αναταραχή είχε προβλεφθεί κονδύλι περίπου 270 εκατ. ευρώ για το επίδομα θέρμανσης, ενώ η κυβέρνηση καλείται τώρα να προσδιορίσει το πρόσθετο κόστος της οριζόντιας αύξησης.
Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις
Καθοριστικός παράγοντας για το ύψος, αλλά κυρίως για τη σύνθεση του πακέτου στήριξης, θα είναι οι αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Αθήνα επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία για τις έκτακτες ενεργειακές παρεμβάσεις, ώστε το δημοσιονομικό τους κόστος να μην επιβαρύνει πλήρως την προβλεπόμενη οροφή των καθαρών δαπανών.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συνεδρίαση του Eurogroup στο Δουβλίνο, καθώς η νέα εκτίναξη του ενεργειακού κόστους επαναφέρει στο ευρωπαϊκό τραπέζι το ζήτημα της προστασίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενόψει του χειμώνα. Η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί στα περιθώρια που διαθέτουν οι κυβερνήσεις για έκτακτα μέτρα στήριξης και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο οι σχετικές δαπάνες θα αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.
Για την Αθήνα, το αποτέλεσμα αυτής της συζήτησης μπορεί να επηρεάσει άμεσα το μείγμα των μέτρων για το πετρέλαιο θέρμανσης. Εφόσον δοθεί μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, διευρύνονται οι δυνατότητες για παρεμβάσεις από την πλευρά του κράτους. Σε διαφορετική περίπτωση, μεγαλύτερο βάρος ενδέχεται να πέσει στη συμμετοχή των διυλιστηρίων και σε μέτρα με μικρότερη επιβάρυνση για τον προϋπολογισμό.
Μεταξύ των επιλογών που παραμένουν στο τραπέζι βρίσκεται η προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, ενδεχομένως σε συνδυασμό με επιδότηση απευθείας στην αντλία. Οι τελικές αναλογίες δεν έχουν ακόμη αποφασιστεί και θα εξαρτηθούν τόσο από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις όσο και από την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας τις επόμενες ημέρες.
Παράλληλα, εξετάζεται η επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, ώστε η όποια κρατική παρέμβαση και η συνεισφορά των διυλιστηρίων να περάσουν μέχρι το τελευταίο στάδιο της αλυσίδας και να αποτυπωθούν στην τελική τιμή. Η κυβέρνηση έχει επίσης αποφασίσει να επεκτείνει και για τον Οκτώβριο την παρέμβαση στο diesel κίνησης.
Το παζλ αναμένεται να συμπληρωθεί τις επόμενες ημέρες, με δύο βασικούς στόχους να έχουν ήδη τεθεί: η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να μην ξεπεράσει τα 1,75 ευρώ το λίτρο, έναντι σχεδόν 2 ευρώ που δείχνουν τα σημερινά δεδομένα χωρίς παρέμβαση, και το επίδομα θέρμανσης να αυξηθεί οριζόντια, ενισχύοντας το δίχτυ προστασίας των νοικοκυριών ενόψει του χειμώνα.


















