Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: “Δήμοι και Περιφέρειες – Ανώνυμες Εταιρείες”

12 Ιουνίου 2026

Την πολιτική που προχώρησαν όλα τα προηγούμενα χρόνια ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και άλλοι πρόθυμοι για την μετατροπή των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού σε μηχανισμό τοπικής φορολογίας και «τροχονόμο» επιχειρηματικών συμφερόντων, έρχεται σήμερα η κυβέρνηση να την αποτυπώσει στο νέο Κώδικα δήμων και περιφερειών, σε μια προσπάθεια να κλείσει χαραμάδες που αξιοποιούσαν το εργατικό – λαϊκό κίνημα και αγωνιστές δήμαρχοι. Το γεγονός άλλωστε ότι ο «εκσυγχρονισμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» αποτελεί προαπαιτούμενο του Ταμείου Ανάκαμψης τα λέει όλα.

Στον Κώδικα ενσωματώνεται η κύρωση του «Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας». Σε απλά Ελληνικά, σηματοδοτεί την παραπέρα νόμιμη κλοπή της κρατικής χρηματοδότησης, με τους δήμους να καλούνται να έχουν το δικό τους ταμείο από το λεηλατημένο λαϊκό εισόδημα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που η ίδια η ΚΕΔΕ δίνει, στους δήμους έχει μειωθεί τουλάχιστον κατά 32% σε σχέση με το 2009 η κρατική χρηματοδότηση, που δεν αρκεί για να καλύψει ούτε τη μισθοδοσία. Στον νέο Κώδικα διατηρείται τυπικά η πρόβλεψη του Ν.3852/2010, γνωστού ως «Καλλικράτη», για τις πηγές τροφοδότησης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) δήμων και Περιφερειών (Φόρος Φυσικών και Νομικών Προσώπων, ΕΝΦΙΑ και ΦΠΑ) αλλά στην πράξη είναι σε ισχύ το πλαφόν χρηματοδότησης από τον κρατικό προϋπολογισμό στα 4 δισ. ευρώ.

Τα δισ. ευρώ που παρακρατήθηκαν για να ανακεφαλοποιηθούν οι τράπεζες, να πληρωθούν οι δόσεις στο ΔΝΤ και να δοθεί «ζεστό» χρήμα στα αφεντικά, με τον νέο Κώδικα θα γραφτούν «στο χιόνι».

Ως συνέπεια της χρόνιας υποχρηματοδότησης, οι εργαζόμενοι – δημότες καλούνται να (ξανα)περάσουν από το ταμείο. Εισάγονται νέα τέλη, όπως:

Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης που μπορεί να αντικαθιστά δυο ισχύοντα αλλά δίνεται η δυνατότητα να καθορίζεται σε υψηλότερο επίπεδο από το άθροισμα τους.
Με το Τέλος Απαλλοτρίωσης θεσμοθετείται η λογική να ξαναπληρώνουν οι εργαζόμενοι-δημότες για κοινόχρηστους χώρους.

Υπάρχουν επίσης τα «δυνητικά τέλη», δηλαδή φόροι που δεν απαριθμούνται, αλλά μπορούν να επιβληθούν. Οι φόροι αυτοί μάλιστα διευρύνονται για τις Περιφέρειες.

Για όσες δημοτικές και περιφερειακές αρχές πιάνουν «καλές επιδόσεις» στην εισπραξιμότητα, στην αξιολόγηση κ.λπ., προβλέπονται ετήσια βραβεία αλλά και χρηματικά έπαθλα! Από την άλλη πλευρά, ασυδοσία και φοροαπαλλαγές για τους καπιταλιστές.

Παρά την υποστελέχωση των υπηρεσιών και τα εργατικά δυστυχήματα, διατηρείται και ενισχύεται η διάταξη Βορίδη, εφεξής και Λιβάνιου, που προβλέπει την υποχρεωτική άσκηση εναντίον πρωτόδικης απόφασης υπέρ εργαζομένων όχι πλέον από τη δημοτική αρχή, αλλά από τον δήμαρχο προσωπικά. Με το άρθρο 730 προβλέπεται ότι πρόσθετα ως διάδικοι παρίστανται υποχρεωτικά τα υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών, ακόμα και για ασφαλιστικά μέτρα (!).

Εισάγονται επίσης νέες έννοιες: «αρχή της εγγύτητας», «αρχή της επικουρικότητας», «τεκμήριο καθημερινότητας». Είναι χαρακτηριστικό ότι με το «τεκμήριο της καθημερινότητας» εντάσσονται στους δήμους αρμοδιότητες που αφορούν τη λειτουργία δημοτικών ιατρείων, συμπληρωματικών υπηρεσιών Υγείας, κοινωνικών φαρμακείων, δομών φτώχειας, φροντίδας ηλικιωμένων, διά βίου μάθησης κ.ά. Πρόκειται για υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται σε μεγάλο τμήμα τους από προγράμματα με ημερομηνία λήξης.

Με τον νέο Κώδικα προβλέπονται εναλλακτικοί τρόποι άσκησης μιας αρμοδιότητας (σύσταση ειδικής υπηρεσίας, σύσταση κοινής υπηρεσίας δήμων, σύσταση κοινής θέσης θεματικού διευθυντή, σύμβαση έργου με υπάλληλο άλλου δήμου). Πρόκειται για αλλαγές που εκτός από την ευελιξία στην άσκηση της αντιλαϊκής πολιτικής, χτυπάνε ακόμα περισσότερο εργατικά δικαιώματα, καταργούν στην πράξη τις Συλλογικές Συμβάσεις.

Κωδικοποιείται η εξάρτηση και η περιθωριοποίηση της Αυτοδιοίκησης

Αφιερώνονται σελίδες επί σελίδων για τους αναπτυξιακούς οργανισμούς δήμων και Περιφερειών. Από 1/1/2027 καταργούνται όλα τα Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) και θα λειτουργούν με το καθεστώς της Ανώνυμης Εταιρείας.

Την ίδια στιγμή που μένουν «στον αέρα» τα Κέντρα Πρόληψης κατά των εξαρτήσεων, υπάρχει λεπτομερής πρόβλεψη για την εκπαίδευση των δημοτικών αστυνομικών και τον εξοπλισμό τους (θα φέρουν αλεξίσφαιρο γιλέκο, χειροπέδες και γκλομπ).

Με τον Κώδικα καταργείται ο δεύτερος γύρος των εκλογών και εισάγεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψήφου. Προωθείται η αντιδραστική λογική της «δεύτερης επιλογής» συνδυασμού στο ίδιο ψηφοδέλτιο, ενώ διατηρείται ο απαράδεκτος κόφτης του 3% για την είσοδο στο συμβούλιο. Ο επικρατών συνδυασμός θα λαμβάνει τα 3/5 των εδρών του συμβουλίου (!).

Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια περιορίζονται σε συζήτηση διαχειριστικών ζητημάτων και μετατρέπονται σε επικυρωτικά όργανα. Με τον νέο Κώδικα αίρεται και η πρόβλεψη να γίνεται τουλάχιστον μία συνεδρίαση τον μήνα διά ζώσης. Οι συνεδριάσεις λογοδοσίας μειώνονται και περιορίζεται περαιτέρω η δυνατότητα στις παρατάξεις της αντιπολίτευσης για θέματα που μπορούν να εντάξουν στην ημερήσια διάταξη ανά έτος.

Συστήνεται νέα αυτοτελής υπηρεσία στο υπουργείο Εσωτερικών, με την ονομασία «Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης» και συγκροτείται ένα κεντρικό πλέον πειθαρχικό όργανο, όπου δεν συμμετέχουν αιρετοί.

Πρέπει να γίνει γνωστό τι περιέχει ο νέος Κώδικας. Οι εκλεγμένοι του ΚΚΕ στα Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια με τα ψηφοδέλτια της «Λαϊκής Συσπείρωσης» πρωτοστατούν στην ουσιαστική ενημέρωση του εργαζόμενου λαού.

Ένα κράτος επιλεκτικά ανίκανο να προστατεύσει τις ζωές και τις λαϊκές περιουσίες σε ένα έντονο καιρικό φαινόμενο, είναι ικανότατο και αποτελεσματικό να μπουκώνει με χρήμα τους λίγους, να εκτελεί αποστολές που δολοφονούν λαούς, να στηρίζει ιμπεριαλιστικούς πολέμους και γενοκτονίες.

Η πολιτική που εφαρμόζεται διακομματικά στους δήμους και στις Περιφέρειες, ως συμπλήρωμα της κεντρικής διακυβέρνησης, χρειάζεται να καταδικαστεί στη συνείδηση της μεγάλης λαϊκής πλειοψηφίας, που τη ζει στο πετσί της καθημερινά.