Καθαρισμός οικοπέδων: 15 Ιουνίου η τελική προθεσμία – Όλες οι αλλαγές, τα νέα πρόστιμα και οι εξαιρέσεις

1 Ιουνίου 2026

Αντίστροφα μετράει πλέον ο χρόνος για χιλιάδες ιδιοκτήτες, νομείς και επικαρπωτές ακινήτων, καθώς η 15η Ιουνίου αποτελεί την τελική και ενιαία προθεσμία τόσο για τον καθαρισμό των οικοπέδων όσο και για την ηλεκτρονική τους δήλωση.

Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ), η οποία εξειδικεύει τις ανατροπές του πρόσφατου νόμου 5182/2026 (Α’ 28), φέρνει στο προσκήνιο ένα αυστηρότερο αλλά και πιο «έξυπνο» πλαίσιο ελέγχων μέσω του Εθνικού Μητρώου. Οι υποχρεώσεις αφορούν ιδίως περιοχές εντός σχεδίου, εντός ορίων οικισμών, καθώς και εκτάσεις σε ακτίνα έως 100 μέτρων από αυτές, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.

Πού και πώς υποβάλλεται η δήλωση καθαρισμού

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι υπόχρεοι οφείλουν να υποβάλουν έως τις 15 Ιουνίου υπεύθυνη δήλωση στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://akatharista.apps.gov.gr.

Για τις ευπαθείς ομάδες ή σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης ηλεκτρονικών υπηρεσιών, προβλέπεται πλέον η δυνατότητα υποβολής της δήλωσης με φυσικό τρόπο μέσω των ΚΕΠ ή των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών.

Οι απαραίτητες εργασίες καθαρισμού

Οι ιδιοκτήτες οφείλουν να μεριμνήσουν για τις εξής εργασίες:

Απομάκρυνση ξηρής βλάστησης και φυτικών υπολειμμάτων.
Κλάδεμα δέντρων και αραίωση θάμνων.
Συλλογή και μεταφορά όλων των υλικών καθαρισμού.
Απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων.
Δατήρηση χαμηλού φορτίου καύσιμης ύλης καθ’ όλη την περίοδο υψηλού κινδύνου (αντιπυρική περίοδος).

Οι 8 μεγάλες αλλαγές που φέρνει ο νέος νόμος του 2026

Σύμφωνα με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το νέο θεσμικό πλαίσιο τροποποιείται ριζικά στα εξής σημεία:

Ένταξη των νομέων: Στους υπόχρεους προς υποβολή δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο εντάσσονται πλέον και οι νομείς ακινήτων (οι οποίοι μέχρι σήμερα είχαν μεν την υποχρέωση καθαρισμού, αλλά όχι της δήλωσης).
Ταυτοποίηση ημερομηνιών: Η καταληκτική ημερομηνία καθαρισμού και η δήλωσή του στο Μητρώο ταυτίζονται εξαρχής ως η 15η Ιουνίου κάθε έτους.
Νέες εξαιρέσεις: Εκτός από τους διαμορφωμένους κήπους, εισάγεται ρητή εξαίρεση από τις υποχρεώσεις για τις γεωργικές καλλιέργειες, τις βοσκήσιμες γαίες καθώς και για χώρους όπου υπάρχει αντικειμενική αδυναμία πρόσβασης.
Προστασία βιοποικιλότητας: Εισάγεται πρόβλεψη για την προστασία της χλωρίδας και καθορίζεται η διαχείριση των προϊόντων καθαρισμού βάσει του Κανονισμού Καθαριότητας των Δήμων, οι οποίοι οφείλουν να υποδεικνύουν κατάλληλα σημεία απόθεσης.
Φυσική υποβολή: Θεσμοθετείται η κατάθεση της δήλωσης μέσω ΚΕΠ και Πυροσβεστικής για όσους αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν το ίντερνετ.
Ελεγκτικά κλιμάκια: Εξειδικεύεται ο τρόπος με τον οποίο ορίζονται τα μικτά ελεγκτικά κλιμάκια των Δήμων.
Αλλαγές στα πρόστιμα (Μειώσεις & Αυξήσεις):
- Μείωση προστίμου μη υποβολής δήλωσης: Από τα 1.000 ευρώ που ίσχυαν, το πρόστιμο μειώνεται στα 500 ευρώ (αν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση) και στα 100 ευρώ (αν το οικόπεδο καθαρίστηκε αλλά ο ιδιοκτήτης ξέχασε να υποβάλει τη δήλωση).
- Αύξηση προστίμου για μη καθαρισμό: Το πρόστιμο για ακαθάριστο οικόπεδο διπλασιάζεται και αυξάνεται από 0,50€ σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (με ελάχιστο ποσό τα 200€ και ανώτατο όριο τα 2.000€).
- Μείωση λόγω συμμόρφωσης: Εφόσον υποβληθεί ένσταση, το πρόστιμο για τον μη καθαρισμό μπορεί να μειωθεί κατά 50%, υπό την προϋπόθεση ότι ο ιδιοκτήτης θα προχωρήσει στον καθαρισμό του χώρου κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εξέτασης της ένστασης.
Μείωση ποινικών κυρώσεων: Οι ποινές για υποβολή ψευδούς δήλωσης μειώνονται από τουλάχιστον 2 χρόνια φυλάκισης σε τουλάχιστον 6 μήνες, ενώ η χρηματική ποινή ορίζεται σταθερά στα 5.000 ευρώ (αντί του προηγούμενου εύρους 12.600 – 54.000 ευρώ).