Δρ Δημήτριος Γ. Μεταλληνός: 250 έτη από τη γέννηση του Ιωάννη Καποδίστρια

            Συμπληρώθηκαν διακόσια πενήντα έτη από τη γέννηση του Μεγίστου των Νεοελλήνων Ιωάννη Καποδίστρια (10 Φεβρουαρίου 2026 με το νέο ημερολόγιο, 30 Ιανουαρίου με το παλαιό). Ως εκ τούτου ολόκληρο το τρέχον έτος είναι αφιερωμένο στην εμβληματική αυτή μορφή.  Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026 στον Δήμο Ελληνικού–Αργυρούπολης, η τελετή αποκαλυπτηρίων του ανδριάντα του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, καθώς και η μετονομασία της «Πλατείας Δημαρχείου Ελληνικού–Αργυρούπολης» σε «Πλατεία Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια».

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τον αναφερόμενο Δήμο, σε συνεργασία με το Ελληνοαμερικανικό Εθνικό Συμβούλιο, την Παγκόσμια Ομοσπονδία Κεφαλλήνων & Ιθακησίων «ΟΔΥΣΣΕΥΣ» και την Ιόνιο Πολιτιστική Ομοσπονδία Αμερικής,  φιλοξενήθηκε δε στο Πολιτιστικό-Συνεδριακό Κέντρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στις εν λόγω εκδηλώσεις συμμετείχαμε ως εκπρόσωποι του Δημοκρατικού Πατριωτικού Λαϊκού Κινήματος ΝΙΚΗ, μαζί με το εκλεκτό μέλος του Βουλευτηρίου κυρία Μαρία Εζνεπίδου. Στην ομιλία του, ο δυναμικός Δήμαρχος Ελληνικού–Αργυρούπολης Γιάννης Κωνσταντάτος χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη ημέρα σημαντική για τον Δήμο του, αλλά και για ολόκληρο το λεκανοπέδιο, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για τον πρώτο ανδριάντα του Καποδίστρια, που τοποθετείται σε δήμο της Αττικής. Ο ανδριάντας, ύψους τριών μέτρων και κατασκευασμένος από μπρούτζο, έργο του καταξιωμένου γλύπτη Γιάννη Μπάρδη, αποτελεί δωρεά της Ελληνικής Ομογένειας.

Ιδιαίτερη στιγμή της εκδήλωσης αποτέλεσε η προβολή αφιερώματος για το έργο και τη ζωή του Γιάννη Σμαραγδή, καθώς και η βράβευσή του για τη συνολική του προσφορά. Ο διακεκριμένος σκηνοθέτης και ακαδημαϊκός δήλωσε: «Σήμερα ο Ιωάννης Καποδίστριας αποκαθίσταται στην συνείδηση των ανθρώπων ως ο μεγάλος Εθνάρχης, που αν δεν τον είχαν δολοφονήσει, η Ελλάδα θα ήταν μια άλλη Ελλάδα, καλύτερη…». Τιμήθηκε, επίσης, και η τελευταία απόγονος του Ιωάννη Καποδίστρια, ηθοποιός Ναταλία Καποδίστρια, η οποία ευχαρίστησε για την τιμή εκ μέρους της οικογένειάς της, επισημαίνοντας παράλληλα τη σημασία της προσωπικής ευθύνης των πολιτών στο παρόν.

Ο Ομογενειακός Ελληνισμός πρωτοστατεί και πάλι στην επανάκτηση της «αδικοχαμένης» (κατά τις τελευταίες δεκαετίες) εθνικής συλλογικής μνήμης. Ακριβώς, όπως και κατά την περίοδο της ελληνικής επανάστασης (1821-1828), όπου πρωτοστάτησαν οι Έλληνες της Διασποράς στην εθνική υπόθεση. Μόλις ένα έτος μετά την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης κι ενώ αρχίζει ο Καποδίστριας να αποστασιοποιείται από την επίσημη εξωτερική πολιτική του τσάρου, απευθύνει ένα μακροσκελές κείμενο, αποκαλυπτικό σε περιεχόμενο, με τίτλο: «Υπόμνημα προς τους Έλληνες (Αύγουστος-Σεπτέμβριος 1822)». Ο Καποδίστριας ξεσπαθώνει επιλέγοντας όχι διπλωματικό-πολιτικό, αλλά καθαρό, δηλ. ρωμαίικο λόγο. Οι συμπατριώτες του αντιστέκονται ήδη ενάμιση χρόνο, οι Τούρκοι σφάζουν ανηλεώς άμαχο χριστιανικό πληθυσμό κι ο τσάρος διστάζει να επέμβει. Στην περιρρέουσα αυτή ατμόσφαιρα σημειώνει:

«…Από τους Φράγκους βέβαια μήτε ελπίζομε, μήτε συμφέρει να ελπίζωμε βοήθειαν …Όσον το κατ’ εμέ όχι μόνον δεν φοβούμαι την εγκατάλειψιν της Ευρώπης, αλλά και την επιθυμώ. Έν μόνον φοβούμαι, μήπως αι φιλότουρκοι Δυνάμεις δώσουν πραγματικάς χείρας βοηθείας εις τους ολοθρευτάς μας, αλλά και τότε η γνώμη μου δεν αλλάζει. Είναι συμφερώτερον, είναι ενδοξώτερον να αποθάνωμε με τα άρματα εις τας χείρας, παρά να υποπέσωμεν και αύθις υπό το γιαταγάνι των Τούρκων, ζωή μυριάκις φοβερωτέρα από τον θάνατον…» . Με τα λόγια του αυτά ταυτίζεται απόλυτα με το πραγματικό διακύβευμα της ελληνικής επανάστασης του 1821, που συνοψίζεται στο υπαρξιακό δίλημμα «Ελευθερία ή Θάνατος». Στην παρουσίαση της πολιτικής του ιδεολογίας, καταθέτει την από εκείνον διάκριση Γαλλικής επανάστασης (1789) και γαλλικού διαφωτισμού. Σημειώνει χαρακτηριστικά:

«Η Γαλλική Επανάσταση και τα εξαιρετικά γεγονότα που άλλαξαν την όψη και τις σχέσεις των ευρωπαϊκών κρατών, κάνουν τους Έλληνες να αισθάνονται ότι σε λίγο η τύχη τους θ’ αλλάξει κι ότι μια μέρα θα μπορέσουν ν’ αποκτήσουν δική τους πατρίδα».  «Πάντοτε η Γαλλία ήθελε ν’ αποσπάσει τους Έλληνες από τη Ρωσία. Τα ταξίδια που έκαναν στην Ελλάδα … πολλοί Γάλλοι σοφοί, ποτέ δεν ήταν φιλολογικά. Ήταν ταξίδια για να γνωρίσουν τους Έλληνες, να δημιουργήσουν σχέση μαζί τους και να πείσουν ότι η Ρωσία δε θα μπορούσε ποτέ να τους απελευθερώση από τους Τούρκους… Πολλοί Έλληνες αφοσιώθηκαν στη Γαλλία… Ανάμεσα  σ’ εκείνους που μισθοδοτήθηκαν από τη Γαλλία περιλαμβάνονται ο Κοραής από τη Σμύρνη, διακεκριμένος σοφός κ. άλ… Οι μορφωμένοι κολακεύουν τη Γαλλία…». Μία πρακτική που συνεχίζεται στις ημέρες μας και χαρακτηρίζει ορισμένους «επιστήμονες και διανοούμενους», που συμπεριφέρονται ως πολέμιοι του Καποδίστρια!

Η Γαλλία, όμως, του Καποδίστρια δεν είναι η διαφωτιστική, άθεη και αντίθεη, αλλά η μεταδιαφωτιστική, την οποία στηρίζει, όπως απέδειξε με τις παρεμβάσεις του τόσο στο Συνέδριο της Βιέννης (1815), όσο και τρία χρόνια αργότερα στο Συνέδριο του Aachen (1818), όπου υπερασπίσθηκε την ακεραιότητα και διάσωση του Γαλλικού Κράτους. Η μεταδιαφωτιστική Γαλλία δεν εκλαμβάνεται από τον Καποδίστρια ως άθεη, άρα επικίνδυνη για τον ένθεο πολιτισμό του…

Διακόσια πενήντα χρόνια έχουν συμπληρωθεί από την ευλογημένη εκείνη ημέρα, κατά την οποία γεννήθηκε ο Μέγιστος Πολιτικός της Ευρώπης. Ο πρώτος οραματιστής, αλλά και εργάτης, της Ενωμένης Ευρώπης των Εθνών κι όχι των οικονομικών ολιγαρχών και των συμφερόντων τους. Η ελπίδα, όμως, παραμένει άσβεστη, όσο θα υπάρχουν Πανέλληνες, που ΔΕΝ ΞΕΧΝΟΥΝ, τολμούν, δημιουργούν και τελικά συμβάλλουν στη διάσωση μίας παραδομένης από τους ηγήτορές της, Ελλάδας.