Σε ελεγκτικό κλοιό βρίσκονται χιλιάδες επιχειρήσεις, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έχουν ενεργοποιήσει τις συναλλαγές μέσω IRIS αλλά και εάν έχουν διασυνδέσει τις ταμειακές μηχανές με τα POS.
Όσο και εάν φαίνεται απίστευτο, υπάρχουν χιλιάδες επιχειρήσεις που έπειτα από ενάμιση χρόνο δεν έχουν ακόμα διασυνδέσει τις ταμειακές μηχανές με τα POS, ενώ δεν είναι λίγες αυτές που με διάφορες μεθόδους αποφεύγουν τη φορολόγηση των εισοδημάτων τους.
Σημειώνεται ότι από την 1η Δεκεμβρίου είναι υποχρεωτικές οι πληρωμές μέσω IRIS για όλες τις επιχειρήσεις λιανικής, από τα μικρά καταστήματα μέχρι τις μεγάλες αλυσίδες, που θα πρέπει να έχουν συνδέσει POS, ταμειακές και ΑΑΔΕ στο ίδιο περιβάλλον.
Για τους καταναλωτές αυτό σημαίνει πιο εύκολες και άμεσες συναλλαγές, ενώ για τους επαγγελματίες ξεκινά μια νέα πραγματικότητα με αυστηρούς κανόνες.
Η νέα σχετικά διαδικασία επιτρέπει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα την ολοκλήρωση της συναλλαγής, ενώ το POS ενημερώνεται αυτόματα για το αποτέλεσμα, είτε επιτυχής πληρωμή είτε απόρριψη. Στην εκτύπωση της απόδειξης, αντί για τα γνωστά στοιχεία της κάρτας, θα εμφανίζεται η ένδειξη IRIS ή οποιοδήποτε άλλο σύστημα χρησιμοποιήθηκε, ώστε να φαίνεται ξεκάθαρα ο τρόπος πληρωμής.
Όλα τα στοιχεία της κάθε συναλλαγής -ποσά, ώρα, ημερομηνία και ταυτοποίηση της πληρωμής – θα αποστέλλονται αυτόματα στη βάση δεδομένων της ΑΑΔΕ, χωρίς την ανάγκη ανθρώπινης παρέμβασης.
Με την ενσωμάτωση στα POS και τις ταμειακές, το IRIS μετατρέπεται πλέον σε πλήρως διαφανές και φορολογικά εργαλείο ιχνηλάτησης. Κάθε συναλλαγή περνά αυτόματα στο σύστημα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, περιορίζοντας δραστικά τη φοροδιαφυγή και το «μαύρο χρήμα» – ένας από τους κύριους στόχους της μεταρρύθμισης. Ωστόσο, ήδη έχουν εντοπιστεί πολλές επιχειρήσεις που είτε δεν έχουν συνδεθεί με το σύστημα IRIS είτε αποτρέπουν τους πελάτες να πληρώσουν μέσω της νέας αυτής διαδικασίας.
Για όσες επιχειρήσεις δεν έχουν συμμορφωθεί προβλέπονται υψηλές κυρώσεις. Πρόστιμο 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 20.000 ευρώ για διπλογραφικά, εφόσον δεν δέχονται IRIS ή δεν έχουν ολοκληρώσει σωστά τη διασύνδεση.
Στους οικισμούς έως 500 κατοίκους και στα νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους, το πρόστιμο μειώνεται στο μισό. Παράλληλα, για τις εταιρείες που διαχειρίζονται τα POS προβλέπονται πρόστιμα από 100.000 έως 300.000 ευρώ, ενώ ακόμη και η μη αναβάθμιση ενός μόνο τερματικού επιφέρει 500 ευρώ ανά συσκευή.
Από τα μέσα του 2026 το IRIS θα επεκταθεί σε Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Σκανδιναβία και Πολωνία μέσω του EuroPA, επιτρέποντας άμεσες μεταφορές χρημάτων και εκτός Ελλάδας.
Όπως προαναφέρθηκε, η διασύνδεση των ταμειακών με τα POS μπορεί να έχει δυσκολέψει όσους επιχειρούν να αποκρύψουν φορολογητέα ύλη, ωστόσο συνεχίζουν τις πρακτικές των προηγούμενων χρόνων. Στους ελέγχους που έχει πραγματοποιήσει η ΑΑΔΕ έχουν εντοπιστεί επιχειρήσεις στον χώρο της εστίασης που διατηρούν ταμειακές μηχανές που λειτουργούν χωρίς να έχουν διασυνδεθεί με POS, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι συνδεδεμένα με τράπεζες του εξωτερικού.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι εντολές της φορολογικής διοίκησης κινούνται σε δύο κατευθύνσεις: Πρώτον στους ελέγχους σε εστιατόρια, μπαρ-καφέ, beach bar, νυχτερινά κλαμπ και είδη δώρων όπου θα ελέγχεται κατά προτεραιότητα η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS. Δεύτερον, στο στόχαστρο βρίσκονται εποχικές επιχειρήσεις, καθώς το παρελθόν έχει δείξει ότι ανοίγουν και κλείνουν χωρίς να πληρώνουν ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος στο ελληνικό Δημόσιο. Ήδη οι ελεγκτές έχουν έναν μακρύ κατάλογο εταιρειών που συστάθηκαν από την Άνοιξη και περιέχει ονόματα «επιχειρηματιών» που σύστησαν δύο, τρεις ακόμα και τέσσερις επιχειρήσεις σε μία μέρα με το ίδιο αντικείμενο.
Οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ κατέδειξαν ότι σχεδόν σε όλους τους ελέγχους σε εστίαση και μπαρ έχει εντοπισθεί έστω και μία ταμειακή μηχανή που δεν είναι συνδεδεμένη με POS. Η εξέλιξη αυτή αναγκάζει τη φορολογική διοίκηση να θέσει ως νούμερο ένα στόχο τον έλεγχο όσο τον δυνατόν περισσότερων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους ανωτέρους κλάδους.
Η μονάδα που παρακολουθεί τα MyData και το ηλεκτρονικό σύστημα e-sent έχει μεγαλώσει σε αριθμό. Αναζητούν μοτίβα και συγκεκριμένα, σε ποιες επιχειρήσεις ξαφνικά μειώνεται ο αριθμός των αποδείξεων που αποστέλλονται στην ΑΑΔΕ. Η μείωση των συναλλαγών αποτελεί ισχυρή ένδειξη φοροδιαφυγής και, όπως δείχνουν τα στοιχεία των ελέγχων, στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει ταμειακή που δεν είναι συνδεδεμένη με POS. Μάλιστα, διαπιστώθηκε ότι οι συναλλαγές με POS κατευθύνονται σε τράπεζες του εξωτερικού, ως επί το πλείστον στη Βουλγαρία. Με βάση τις ενδείξεις από τα ηλεκτρονικά συστήματα, έχουν ξεκινήσει και διενεργούνται έλεγχοι ανά την Ελλάδα, με έμφαση στις τουριστικές περιοχές.















