Επιμένει η κυβέρνηση: Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την ευλογιά των αιγοπροβάτων

Στην απόφαση της να μην επιτρέψει εμβολιασμό των αιγοπροβάτων στη χώρα μας κατά της ευλογιάς επιμένει η κυβέρνηση.

Πραγματοποιήθηκε μάλιστα σήμερα το πρωί σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, με αντικείμενο την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Και με επικοινωνιακό στόχο να πείσει τους κτηνοτρόφους και την κοινή γνώμη ότι όντως δεν έπρεπε να γίνει εμβολιασμός.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, ο υφυπουργός στον πρωθυπουργό Γιώργος Μυλωνάκης, ο Γενικός Γραμματέας πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης Σπύρος Πρωτοψάλτης, ο καθηγητής Ιολογίας και Ιογενών νοσημάτων και πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ, Χαράλαμπος Μπιλλίνης και η αναπληρώτρια γενική διευθύντρια Κτηνιατρικής του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Κατερίνα Μαρίνου.

Κυβερνητικές πηγές τόνιζαν ότι το θέμα παρακολουθείται στενά από την κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο και θα υπάρξει νεότερη ενημέρωση στα επόμενα 24ωρα. Ενώ δόθηκε στη δημοσιότητα ένα κείμενο με ερωτήσεις και απαντήσεις για την ευλογιά των αιγοπροβάτων και το ζήτημα του εμβολίου.

Με αφορμή τη σύσκεψη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, εξαπέλυσε επίθεση σε ΜΜΕ και κόμματα της αντιπολίτευσης, που θέτουν ερωτήματα για τον μη εμβολιασμό των αιγοπροβάτων στη χώρα μας.

Υποστήριξε μάλιστα απευθυνόμενος στους δημοσιογράφους ότι “μία μέθοδος παραπλάνησης της κοινής γνώμης όπως με τα ξυλόλια, είναι μοτίβο και για κάποιους συναδέλφους σας και κοινή πρακτική για κάποια κόμματα της αντιπολίτευσης”.

Επικαλέστηκε την απάντηση του αρμόδιου Επιτρόπου Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, λέγοντας ότι: “Δικαιώνει όσα λέμε για τη δήθεν κατηγορία ότι αρνηθήκαμε τον εμβολιασμό. Είναι ξεκάθαρη επιβεβαίωση ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο στην Ευρώπη”.

Ο κ.Μαρινάκης επικαλέστηκε επίσης τις εισηγήσεις των ειδικών στη χώρα μας και το επιχείρημα ότι “αυτή τη στιγμή που μιλάμε – γιατί τα δεδομένα μπορεί να αλλάξουν σε μερικούς μήνες-  ο εμβολιασμός θα καταστήσει αμφίβολες τις εξαγωγές κρίσιμων προϊόντων όπως η φέτα”.

Έκανε λόγο για παραμύθια της Χαλιμάς. Διερωτήθηκε εάν θα απολογηθούν “όλοι αυτοί που φέρονται σαν έμποροι ψεμάτων, δημοσιογράφοι και δημοσιολογούντες”. Και επέμεινε ότι: Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο στην ΕΕ. Δεν υπάρχει χώρα στην Ευρώπη που να εμβολιάζει τα αιγοπρόβατα για την ευλογιά, πλην της Βουλγαρίας, που διέκοψε και αυτή τη συγκεκριμένη πρακτική, όπως υπογράμμισε. Αλλά και ότι δεν υπάρχει επιστήμονας που να στηρίζει την πρακτική του εμβολιασμού κατά της ευλογιάς.

Εν τω μεταξύ, κυβερνητικά στελέχη επισήμαιναν ότι η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) χαρακτηρίζει ψευδές το δίλημμα «εμβόλιο ή βιοασφάλεια», σχολιάζοντας τα σενάρια που διακινούνται το τελευταίο διάστημα και υπογραμμίζοντας ότι χωρίς αυστηρή εφαρμογή των μέτρων κανένα εργαλείο δεν μπορεί να αποδώσει.

Ανέφεραν ειδικότερα ότι η ΕΕΕΔΕΕ σημειώνει ότι “ για την εκρίζωση της ζωονόσου η μόνη υπεύθυνη στρατηγική είναι η πιστή εφαρμογή των επιστημονικά τεκμηριωμένων μέτρων, γεγονός που προϋποθέτει τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τις Περιφέρειες έως την Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό.”

Οι απαντήσεις της κυβέρνησης για το εμβόλιο κατά της ευλογιάς

Μετά τη σύσκεψη στο Μαξίμου δόθηκε στη δημοσιότητα ενημερωτικό σημείωμα με ερωτήσεις και απαντήσεις κατά του εμβολίου για την ευλογιά των αιγοπροβάτων, το οποίο ειδικότερα αναφέρει τα εξής.

1: Στο ερώτημα εάν υπάρχει πράγματι “εύκολη λύση” με εμβολιασμό αντί για μέτρα βιοασφάλειας, η απάντηση που δίνει ειδικότερα η κυβέρνηση είναι η εξής:

“Όχι. Η ευλογιά αιγοπροβάτων είναι νόσημα Κατηγορίας Α στην ΕΕ, με στόχο την πλήρη εκρίζωση. Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει stamping out, ζώνες προστασίας και αυστηρούς περιορισμούς μετακινήσεων. Ο εμβολιασμός οδηγεί σε απώλεια του καθεστώτος «ελεύθερης χώρας» για την ανάκτηση του οποίου απαιτούνται πολλά χρόνια και θα έχει επιπτώσεις σε μεγάλες αγορές χωρών όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς κλπ.” 

2: Στο ερώτημα: “Αν εμβολιάσουμε, δεν τελειώνει πιο γρήγορα η επιδημία;”, οι ίδιες πηγές απαντούν:
“Όχι. Ο εμβολιασμός δεν σταματά αυτόματα τη διασπορά ούτε αίρει την ανάγκη για βιοασφάλεια. Αντίθετα, μπορεί να «καλύψει» υποκείμενες λοιμώξεις, να δυσχεράνει τη διάγνωση και να παρατείνει την επιζωοτία. Γι’ αυτό και όπου εφαρμόστηκε διεθνώς, η ευλογιά (Ινδία, Τουρκία, Ιορδανία, Αίγυπτος, Ισραήλ), δεν εκριζώθηκε αλλά έγινε ενδημική, με συνεχιζόμενες θανατώσεις και απώλειες παραγωγής. Ο χαρακτηρισμός της χώρας ως ενδημική θα επηρεάσει και τις εξαγωγές φέτας, που σήμερα φθάνουν το 1 δις ετησίως. 

Ο εμβολιασμός δεν θα σταματήσει τις θανατώσεις Θα εμβολιάζουμε και παράλληλα θα θανατώνουμε κι επειδή δεν υπάρχει μέθοδος που διαχωρίζει τα θετικά ζώα από τα εμβολιασμένα μπορεί τα εμβολιασμένα που εμφανίζουν συμπτώματα να θεωρούνται θετικά.” 

3: Στο ερώτημα “υπάρχουν εγκεκριμένα και ασφαλή εμβόλια στην Ευρώπη;” απαντούν ότι:

“Όχι. Μέχρι σήμερα ούτε και από τον δικό μας ΕΟΦ. Δεν έχει εγκριθεί εμβόλιο για χρήση στην ΕΕ. Κανένα εμβόλιο για την ευλογιά αιγοπροβάτων δεν είναι αδειοδοτημένο στην ΕΕ. Η EFSA έχει ξεκαθαρίσει ότι η χρήση τους θα επέφερε άμεσους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων τους. Η εισαγωγή ή χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων είναι παράνομη και επικίνδυνη.” 

4. Όσον αφορά στη θέση του ΕΟΦ από την κυβέρνηση επισημαίνουν ότι:
“Ο ΕΟΦ, με έγγραφό του στις 22/10, διευκρινίζει πως δεν υπάρχει αδειοδοτημένο εμβόλιο κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.”

5. Οι Κτηνιατρικές Σχολές της Ελλάδος, τόσο η Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, όσο και του ΑΠΘ, έχουν πάρει θέση κατά του εμβολίου, επικαλούνται επίσης από την κυβέρνηση. Πρόεδρος δε της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) είναι ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο οποίος έχει ξεκαθαρίσει ότι μόνο με την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας μπορεί να εκριζωθεί η ευλογιά, σημειώνουν.

6: Στο ερώτημα τι είναι τελικά τα εμβόλια που υπάρχουν στην ΕΕ, οι ίδιες πηγές απαντούν:
“Τα 400.000 εμβόλια που υπάρχουν στην τράπεζα εμβολίων της ΕΕ, είναι ιορδανικά, καλύπτουν μόνο το 60% του «πληθυσμού» που εμβολιάζεται και εμπεριέχουν ζωντανό στέλεχος του ιού, που σημαίνει περαιτέρω μετάδοση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί δε, με ευθύνη του κάθε κράτους – μέλους, μόνο ως έσχατη λύση και χωρίς να αίρει την ανάγκη θανάτωσης των ζώων.” 

7: Στο ερώτημα εάν μπορεί κάποιος να “βοηθήσει” κάνοντας μόνος του εμβόλιο, από την κυβέρνηση τονίζουν:

“Αντιθέτως, πρόκειται για πρακτική που σαμποτάρει τον έλεγχο της νόσου. Τα υπάρχοντα εμβόλια, δεν επιτρέπουν διάκριση μολυσμένων και εμβολιασμένων ζώων (DIVA), καταστρέφουν την επιτήρηση και οδηγούν τελικά σε υποχρεωτική θανάτωση όλου του κοπαδιού. Δεν προστατεύουν τον κτηνοτρόφο τον εκθέτουν σε μεγαλύτερες απώλειες.” 

8: Τίθεται όμως και το ερώτημα μήπως τα μέτρα βιοασφάλειας δεν αποδίδουν και άρα χρειάζεται εμβολιασμός. Από την κυβέρνηση επισημαίνουν ότι:

“Απαιτείται αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, αρμόδιες για την εφαρμογή των οποίων, σύμφωνα με το νόμο, είναι οι περιφέρειες. Σε περιόδους κρίσης δεν νοείται έγκριση αδειών απουσίας σε συνεργεία απολύμανσης και χρειάζεται η μέγιστη εγρήγορση απ’ όλους. 

Η εξάπλωση συνδέεται με παραβιάσεις, καθυστερημένες δηλώσεις και παράνομες μετακινήσεις. Καμία στρατηγική δεν λειτουργεί χωρίς καθολική συμμόρφωση. Η βιοασφάλεια δεν είναι εναλλακτική του εμβολιασμού – είναι η βάση κάθε ελέγχου. Οι παράνομες μετακινήσεις / εμπόριο και η μη τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας είναι τα σημαντικότερα αίτια.” 

9: Από την κυβέρνηση διαψεύδουν επίσης ότι ο Επίτροπος  Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι πρότεινε τον εμβολιασμό. 

“Η επίκληση της λεγόμενης «επιστολής Βάρχελι» είναι αποσπασματική και παραπλανητική. Η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως διατυπώθηκε και δημόσια από τον Επίτροπο Χάνσεν, είναι ότι ο εμβολιασμός αποτελεί ύστατο μέτρο και όχι βασική στρατηγική. Οι αποφάσεις λαμβάνονται θεσμικά, βάσει EFSA και ευρωπαϊκού δικαίου, όχι βάσει μεμονωμένων αναγνώσεων επιστολών”, αναφέρουν.

10. Διαψεύδουν και ότι οι κτηνοτρόφοι των οποίων τα ζώα έχουν θανατωθεί δεν έχουν λάβει αποζημιώσεις.
Από την κυβέρνηση λένε ειδικότερα: “Οι αποζημιώσεις που δίνονται (έως 250 € το ζώο) είναι οι μεγαλύτερες στην ΕΕ, όπου ο Μέσος Όρος βρίσκεται τα 90€. Παράλληλα η κυβέρνηση έχει ενισχύσει τους κτηνοτρόφους για αγορά ζωοτροφών.
Στο πλαίσιο των ενισχύσεων για επιζωοτίες και ζωονόσους (κυρίως για την ευλογιά), το 2025 έχουν καταβληθεί συνολικά 167,4 εκατ. ευρώ, ως εξής:

• Αποζημιώσεις για ζωοτροφές: 69,7 εκατ. ευρώ
  Αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα: 62,0 εκατ. ευρώ
  Αποζημιώσεις για χαμένο εισόδημα: 28,5 εκατ. ευρώ
  Λειτουργικές δαπάνες για τις Περιφέρειες: 7,2 εκατ. ευρώ” 

Το ενημερωτικό σημείωμα της κυβέρνησης για τα εμβόλια κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων καταλήγει πως:

“Το δίλημμα «εμβόλια ή βιοασφάλεια» είναι ψευδές. Χωρίς αυστηρά μέτρα, κανένα εργαλείο δεν λειτουργεί. Η παραπληροφόρηση δημιουργεί ψευδαισθήσεις, παρατείνει την κρίση και τελικά ζημιώνει τους ίδιους τους κτηνοτρόφους. Η μόνη υπεύθυνη στρατηγική είναι η πιστή εφαρμογή των επιστημονικά τεκμηριωμένων μέτρων εκρίζωσης και γι’ αυτό απαιτείται η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων υπηρεσιών (ΥΠΑΑΤ, Περιφερειών (ΔΑΟΚ), Ελληνικής Αστυνομίας, Λιμενικού)” 

Dnews.gr – ΒΙΚΥ ΣΑΜΑΡΑ