Βρείτε μας στο Google News. Πατήστε εδώ!Για μια δομική και «σιωπηρή» ανατροπή του τρόπου απονομής της Δικαιοσύνης στην Ελλάδα, η οποία κρύβεται πίσω από το προσωπείο του ψηφιακού εκσυγχρονισμού, προειδοποιεί με μια βαρυσήμαντη δήλωσή του ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αιγίου, Γιώργος Μπέσκος.
Ο κ. Μπέσκος θέτει επί τάπητος κρίσιμα συνταγματικά και δικονομικά ζητήματα, υπογραμμίζοντας ότι η μετάβαση στον ηλεκτρονικό φάκελο δεν αποτελεί μια απλή τεχνική βελτίωση, αλλά τη μεγαλύτερη ανακατανομή εξουσίας από τη Μεταπολίτευση και μετά.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, η μεταφορά της δίκης σε υποδομές τρίτων παρόχων και servers δημιουργεί έναν επικίνδυνο «τεχνικό ενδιάμεσο», αφαιρώντας τον έλεγχο από τον φυσικό δικαστή και θέτοντας την τρίτη εξουσία σε καθεστώς πληροφοριακής εξάρτησης.
Η δήλωση του Γ. Μπέσκου:
Η δημόσια συζήτηση γύρω από τον ηλεκτρονικό φάκελο παρουσιάζεται ως «ψηφιακός εκσυγχρονισμός». Αυτό είναι επικοινωνία.
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σοβαρή: ο ηλεκτρονικός φάκελος αποτελεί την πρώτη συστηματική εκχώρηση της δικαστικής λειτουργίας σε πληροφοριακή υποδομή εκτός του θεσμικού πυρήνα της Δικαιοσύνης.
Δεν ψηφιοποιούμε φακέλους. Μεταφέρουμε τον μηχανισμό της δίκης σε servers.
Και όταν η δίκη μεταφέρεται σε υποδομή που δεν ελέγχει ο φυσικός δικαστής και η γραμματεία, αλλά τρίτοι πάροχοι, ανάδοχοι, data centers, συστήματα και λογισμικά, τότε η τρίτη εξουσία αποκτά για πρώτη φορά στην ιστορία της έναν νέο τεχνικό ενδιάμεσο.
Καμία συνταγματική διάταξη δεν προβλέπει τεχνικούς ενδιάμεσους στη λειτουργία της Δικαιοσύνης. Η τεχνολογία τους δημιούργησε. Το θεσμικό πλαίσιο τους ανέχεται. Κανείς δεν τους όρισε.
- Ο ηλεκτρονικός φάκελος αποσπά τον έλεγχο της δικογραφίας από το δικαστήριο
Η φυσική δικογραφία βρίσκεται στο δικαστήριο και υπόκειται σε υπηρεσιακή ευθύνη.
Ο ηλεκτρονικός φάκελος βρίσκεται σε υπολογιστικό περιβάλλον που μπορεί να βρίσκεται: εντός του Υπουργείου, εντός ιδιωτικού data center, σε cloud provider, μέσω third-party υποδομής.
Η φράση «ποιος κρατά τον φάκελο» δεν είναι πλέον νομική• είναι τεχνική. Και η απάντηση δεν είναι καθόλου αυτονόητη. - Vendor lock-in: η Δικαιοσύνη ως πληροφοριακός πελάτης
Στον ιδιωτικό τομέα, το vendor lock-in είναι εμπορικός κίνδυνος. Στη Δικαιοσύνη είναι θεσμικός κίνδυνος.
Με απλά λόγια: η Δικαιοσύνη θα λειτουργεί “όταν” και “όπως” επιτρέπουν οι πληροφοριακοί πάροχοι. - Το σύστημα αποκτά εξουσία χρόνου — και ο χρόνος είναι δικονομική εξουσία
Ο χρόνος σε μία δίκη είναι θεσμική δύναμη.
Ο ηλεκτρονικός φάκελος εισάγει νέους χρόνους που δεν αναγνωρίζει ο Κώδικας: downtime, αναβαθμίσεις, συντηρήσεις, network latency, replication delays, system availability.
Αν η πρόσβαση στον φάκελο παγώσει για τεχνικούς λόγους, η δίκη παγώνει. Και δεν παγώνει λόγω νόμου. Παγώνει λόγω τεχνικής εξάρτησης. - Τα logs ως ο νέος «κανόνας δικαστικής μνήμης»
Στη φυσική διαδικασία το τεκμήριο προκύπτει από: πράξη, κατάθεση, αριθμό, ημερομηνία.
Στον ηλεκτρονικό φάκελο το αντίστοιχο είναι το log.
Αν το log δεν αναχθεί σε δικονομικό τεκμήριο, ο ηλεκτρονικός φάκελος είναι αποδεικτικά επισφαλής. - Τα δεδομένα της Δικαιοσύνης δεν είναι GDPR – είναι κρατική ύλη
Το GDPR καλύπτει ιδιωτικότητα. Η Δικαιοσύνη απαιτεί τεκμήρια, ιχνηλασιμότητα, ακεραιότητα, διαθεσιμότητα και ευθύνη. - Η μετατόπιση ευθύνης από τον δικαστή στο σύστημα
Σήμερα όταν χαθεί έγγραφο, ξέρουμε ποιος ευθύνεται. Στον ηλεκτρονικό φάκελο η απάντηση θα είναι: «φταίνε οι servers».
Οι servers όμως: δεν απολογούνται, δεν ανακρίνονται, δεν διώκονται, δεν παύονται, δεν λογοδοτούν.
Αυτό δημιουργεί κεκτημένη ατιμωρησία συστήματος.
Το μεγάλο συμπέρασμα
Η συζήτηση περί ηλεκτρονικού φακέλου δεν είναι τεχνολογική. Είναι: συνταγματική, δικονομική, διοικητική, κρατική.
Δεν ψηφιοποιούμε δίκες. Αλλάζουμε τον μηχανισμό απονομής της Δικαιοσύνης.
Αυτό είναι ο πραγματικός κόλαφος.
Γεώργιος Μπέσκος
Πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Αιγίου
